ارائه مدل اعتبار گزارش حسابرسی: یک رویکرد کیفی

هدف: بررسی محتوایی نیازهای ذی‌نفعان نشان می‌دهد که نیاز اولیه و زیربنایی آن‌ها در حوزۀ اطلاعات مالی، کسب اطمینان از قابل‌اتکابودن فرآیند حسابرسی و معتبربودن گزارش حسابرسی است. این نیاز هنگامی مرتفع می‌شود که عملیات حسابرسی با کیفیت لازم و کافی انجام شده باشد. براین‌اساس، هدف این پژوهش ارائه مدل اعتبار گزارش حسابرسی برای اولین‌بار است. روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش با رویکرد کیفی و از لحاظ هدف، بنیادی و از نظر روش شناخت، توصیفی از نوع پیمایشی و از لحاظ بُعد زمانی، از نوع مقطعی است. جامعه آماری شامل خبرگان حرفه حسابرسی است. داده‌های لازم ازطریق مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته با روش نمونه‌گیری نظری در سال 1402 جمع‌آوری گردید و مطابق رهیافت نظریۀ داده‌بنیاد نظام‌مند با نرم‌افزار مکس‌کیودا مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج به شکل‌گیری مدل اعتبار گزارش حسابرسی در چهارچوب مدل پارادایمی انجامید که نشان می‌دهد سه عامل شرایط محیطی، کیفیت رسیدگی و ویژگی‌های فردی، در اعتبار گزارش حسابرسی تاثیرگذار هستند و ارزش‌افزوده حسابرسی هم پیامد اصلی آن است. اصالت / ارزش‌افزوده علمی: اعتبار گزارش حسابرسی برای سرمایه‌گذاران، بورس اوراق بهادار، سازمان‌ها و سایر نهادها مهم است؛ زیرا به آن‌ها کمک می‌کند تا تصمیمات خود را با اطمینان بیش‌تری اتخاذ کنند. این اعتبار تحت‌تاثیر عوامل مختلفی قرار می‌گیرد و دارای پیامدهای مهمی نیز است. ازاین‌رو، به‌منظور بررسی جامع‌تر موضوع، مدل اعتبار گزارش حسابرسی از جنبه‌های مختلف بررسی گردید.

presenting model audit report credibility: a qualitative approach

auditing is conducted to enhance users' confidence in an organization's financial statements and to serve the public interest. trust and confidence in auditors play a crucial role in facilitating the smooth functioning of capital markets. the integrity and credibility of auditors form the foundation of trust in the audit process. according to birnbaum and stegner’s (1979) theory of credibility, the reliability of audited information depends on the perceived independence of the auditor and their ability to provide accurate and reliable financial insights. independence is widely regarded as the cornerstone of general trust in auditing. however, public confidence in audit performance has declined over time, leading to a credibility crisis, as auditors have increasingly faced scrutiny, criticism and litigation.major accounting scandals, global financial crises and the collapse of corporations such as enron and worldcom have severely undermined investor confidence in global capital markets. these incidents have significantly eroded the credibility of the auditing profession and weakened public trust in auditors. in response, the united states congress enacted the sarbanes-oxley act in 2002, marking the end of self-regulation in the auditing profession. this legislation aimed to protect investors' interests by establishing regulatory oversight of corporate audits, thereby enhancing accountability and transparency in financial reporting.