تجزیه و تحلیل قابلیت های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی مناطق بکر طبیعی استان آذربایجان شرقی با استفاده از شاخص های کمی

زمینه و هدف: گردشگری به عنوان یک پدیده مدرن، ماهیتی اقتصادی دارد و برای کشورهایی که از این ظرفیت برخوردارند، نقش و اهمیت ویژه‌ای دارد ژئوتوریسم ترکیبی از واژه‌های ژئو به معنای زمین و توریسم به معنای گردشگری است. هدف از این پژوهش، ارزیابی پتانسیل‌های ژئوتوریستی و مدیریت آن در محدوده توریستی استان آذربایجان شرقی می‌باشد.روش‌شناسی:روش پژوهش در این مطالعه، مبتنی بر سه مدل کوبالیکوا، کرچنر و gem است. در مدل کوبالیکوا و کرچنر معیارها در پنج گروه طبقه‌بندی می‌شوند: ارزش‌های علمی و ذاتی، ارزش‌های آموزشی، ارزش‌های اقتصادی، ارزش‌های حفاظتی و سایر ارزش‌ها که تقریباً کلیه ویژگی‌های ژئوتوریسم را پوشش می‌دهد. مدل gamروش ارزیابی فیزیکی ژئومورفوسایت‌های اولیه برای سنجش برنامه‌ریزی و مدیریت پایدارمکان های دارای میراث طبیعی و تبدیل آن‌ها به مقاصد گردشگری است. این روش، از دو ارزش اصلی و مکمل تشکیل شده‌است. ارزش‌های اصلی شامل ارزش‌های علمی و آموزشی، ارزش‌های زیبایی و منظره‌ی دید و ارزش‌های حفاظتی است و ارزش‌های مکمل نیز شامل ارزش‌های عملکردی و ارزش‌های گردشگری می‌باشند.نتایج و یافته‌ها: نتایج حاصل از ارزیابی بر اساس مدل کوبالیکوا و کرچنر نشان داد که ژئومورفوسایت جنگل های ارسباران و روستای اشتبین بالاترین امتیاز و منطقه آلاداغ پایین ترین امتیاز را کسب کرده اند. بنابراین، بر اساس اعتبارسنجی مدل‌ها می‌توان نتیجه‌گیری کرد که جنگل های ارسباران و روستای اشتبین بالاترین امتیاز، پتانسیل بسیار زیادی برای توسعه دارند. در نهایت، پیشنهاد می‌گردد که در مطالعات آتی برای ارزیابی مناطق ژئوتوریستی مورد بررسی و دستیابی به نتایج دقیق‌تر، از هوش مصنوعی نیز بهره‌برداری شود.

analyzing the geotourism and geomorphological capabilities of pristine natural areas of east azerbaijan province using quantitative indicators

background and objective: tourism as a modern phenomenon has an economic nature and has a special role and importance for countries that have this capacity. geotourism is a combination of the words geo meaning earth and tourism meaning tourism. the purpose of this research is to evaluate geotourism potentials and its management in the tourist area of ​​east azerbaijan province.methodology: the research method in this study is based on three models: kobalikova, kirchner and gem. in the kobalikova and kirchner model, the criteria are classified into five groups: scientific and intrinsic values, educational values, economic values, conservation values ​​and other values, which cover almost all features of geotourism. the gam model is a method of physical evaluation of primary geomorphosites to assess the sustainable planning and management of natural heritage sites and their transformation into tourism destinations. this method consists of two main and complementary values. the main values ​​include scientific and educational values, aesthetic and scenic values, and conservation values, and the complementary values ​​include performance values ​​and tourism values.results and findings: the results of the evaluation based on the kobalikva and kirchner model showed that the geomorphosites of arasbaran forests and the village of shtebin received the highest score and the aladagh region received the lowest score. therefore, based on the validation of the models, it can be concluded that the forests of arasbaran and the village of shtebin received the highest score and have great potential for development. finally, it is suggested that artificial intelligence be used in future studies to evaluate the geotourism areas under study and achieve more accurate results.