تدوین اصول طراحی شهری انرژی محور با تاکید بر رویکرد leed-nd(مطالعه موردی:کوی ولیعصر شهر تبریز)

زمینه و هدف: شهرها حدود سه‌چهارم از انرژی اولیه جهان را مصرف می‌کنند و نزدیک به 60% از انتشار گازهای گلخانه‌ای جهان را به خود اختصاص داده‌ اند. بنابر گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، در حال حاضر حدود 15% از جمعیت جهان در وضعیت فقر انرژی به سر می‌برند که بیانگر آغاز نخستین بحران جهانی انرژی است. با توجه به اهمیت و ضرورت مساله انرژی در دیدگاه های جهانی و نیز محدودیت های منابع و حفاظت از آن ها این موضوع را به یکی از چالش های عصر حاضر تبدیل کرده است. یکی از چالش‌های اساسی، فقدان برنامه‌ریزی و طراحی موثر برای محله‌های جدید و استمرار بهره‌گیری از الگوهای طرح‌های جامع و تفصیلی است در پاسخ به این چالش ها، رویکردهای نوینی مبتنی بر اصول توسعه پایدار پیشنهاد شده‌اند. یکی از روش‌های ارزیابی میزان پایداری، بهره‌گیری از تحلیل‌هایی مبتنی بر شاخص‌های برگرفته از گواهینامه‌های زیست‌محیطی است که در میان طراحان و برنامه‌ریزان سیستم رتبه‌بندی، leed-nd به عنوان رویکردی مبتنی بر بازار برای ترویج پایداری از طریق طراحی، محبوبیت فزاینده‌ای پیدا کرده است. این چارچوب رویکردی جامع برای طراحی و ارزیابی فضاهای شهری ارائه می‌کند که بر پایداری، تاب‌آوری و رفاه اجتماعی اولویت می‌دهد. از این رو هدف پژوهش حاضر، سنجش وضعیت پایداری در کوی ولیعصر کلانشهر تبریز بر اساس معیارهای leed-nd و تدوین اصول طراحی شهری کارآمد و متناسب با شرایط بومی این کوی است.روش شناسی: پژوهش حاضر از نوع کمی است به لحاظ هدف کاربردی و از نظر ماهیت نیز، توصیفی می باشد. برای گردآوری اطلاعات جهت تجزیه و تحلیل از روش های کتابخانه ای و برداشت میدانی استفاده شده است و مدل به کار گرفته شده جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات، مدل leed-nd است که در این پژوهش 16 معیار و شاخص جهت سنجش انتخاب شده است.یافته ها و نتیجه گیری: یافته های پژوهش نشان می دهد کوی در سطح نقره ای قرار دارد با توجه به کمبود منابع انرژی، افزایش جمعیت و مصرف انرژی، این کوی نیازمند تدوین اصول طراحی شهری می باشد تا بتواند به اهداف پایدار نزدیک تر شود. نتایج نشان می دهد محدوده امتیاز شاخص های حفاظت از شیب های تند، مراکز محله ای مختلط، دسترسی به امکانات تفریحی، خیابان‌های درخت دار و سایه دار و مدارس محله را کامل بدست آورده است که نیازمند حفظ و تقویت این شاخص ها می باشد و برای سایر شاخص ها جهت دستیابی به امتیاز لازم باید اقداماتی صورت گیرد. 

formulating energy-oriented urban design principles with an emphasis on the leed-nd approach (case study: valiasr neighborhood, tabriz)

background and objective: cities account for approximately three-quarters of global primary energy consumption and nearly 60% of worldwide greenhouse gas emissions. according to the international energy agency, around 15% of the global population lives in energy poverty, marking the onset of the first global energy crisis. given the worldwide significance of energy issues and the limitations and necessity of resource conservation, energy has become one of the most critical challenges of our era. one of the major challenges lies in the lack of effective planning and design for new neighborhoods, along with the continued use of outdated comprehensive and detailed planning models. in response to these issues, new approaches grounded in sustainable development principles have been proposed. one of the key methods for assessing sustainability involves indicator-based analyses derived from environmental certification systems. among these, the leed-nd rating system has gained popularity among planners and designers as a market-driven approach to promoting sustainability through urban design. this framework provides a comprehensive methodology for designing and evaluating urban spaces, prioritizing sustainability, resilience, and social well-being. accordingly, this study aims to evaluate the sustainability status of the valiasr neighborhood in the metropolis of tabriz based on leed-nd criteria and to formulate effective urban design principles tailored to the local conditions of this neighborhood.methodology: this study is quantitative in nature, applied in terms of its objective, and descriptive in character. data collection was conducted through both documentary (library) research and field surveys. for the analysis, the leed-nd model was employed as the evaluation framework. in this research, 16 criteria and indicators were selected to assess the sustainability of the neighborhood.findings and conclusion: the findings of the study indicate that the neighborhood falls within the silver certification level. given the scarcity of energy resources, population growth, and rising energy consumption, the neighborhood requires the development of urban design principles to move closer to achieving sustainability goals. the results demonstrate that the neighborhood achieved full scores in the indicators related to steep slope protection, mixed-use neighborhood centers, access to recreational facilities, tree-lined and shaded streets, and neighborhood schools. these indicators must be preserved and enhanced. for the remaining indicators, further measures are required to obtain the necessary points and improve overall sustainability performance.