بررسی و ارزیابی میزان رضایتمندی و ادراک شهروندان از اصل نوشهرگرایی پیاده مداری در شهر اهواز

زمینه و هدف: پیاده‌روی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین شیوه‌های جابه‌جایی پایدار، دارای آثار مثبت گسترده‌ای در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، زیست‌محیطی و فردی است و در ادبیات برنامه‌ریزی شهری نوین به‌عنوان یکی از اولویت‌های اساسی و در عین حال حلقه مفقوده توسعه شهری مطرح می‌شود. پیاده‌راه‌ها به‌عنوان یکی از مهم‌ترین فضاهای عمومی شهری، کارکردهای متنوعی از جمله گذران اوقات فراغت، خرید روزانه، تعاملات اجتماعی، دیدارهای روزمره، ادراک محیطی، تقویت هویت مکان و ارتقای ایمنی، امنیت، سرزندگی و زیست‌پذیری شهری را بر عهده دارند. در این میان، بافت مرکزی شهر اهواز با چالش‌هایی همچون معابر کم‌عرض و نامنظم، ضعف زیرساخت‌های شهری، ریزدانگی قطعات، کاهش کارکرد مراکز محلی، کمبود کاربری‌های خدماتی، فرسودگی کالبدی، افزایش ترافیک و آلودگی‌های صوتی و همچنین ضعف در توجه به فضاهای پیاده‌محور و سبز مواجه است. این شرایط ضرورت توجه به بازآفرینی و ارتقای کیفیت فضاهای شهری را دوچندان می‌سازد. روش بررسی: روش پژوهش با توجه به هدف نظری- کاربردی و از لحاظ ماهیت و روش، توصیفی- تحلیلی است. اطلاعات مورد نیاز در این بررسی از طریق روش‌های میدانی و اسنادی گردآوری شده‌اند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی رضایتمندی شهروندان از فضاهای پیاده‌راه در  شهر اهواز انجام شده است. جامعه آماری شامل ساکنان، کسبه و استفاده‌کنندگان محدوده مورد مطالعه بوده و حجم نمونه با استفاده از روش کرجسی مورگان تعیین گردیده است. داده‌ها با بهره‌گیری از نرم‌افزار spss و آزمون فریدمن مورد تحلیل قرار گرفته‌اند.یافته ها و نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که بعد کالبدی بیش ترین نقش را در رضایتمندی شهروندان ایفا می‌کند، پس از آن ابعاد اجتماعی، اقتصادی و در نهایت زیست‌محیطی در رتبه‌های بعدی قرار دارند. به‌طور کلی، یافته‌ها بیانگر آن است که ارتقای کیفیت فضاهای پشتیبان می‌تواند نقش موثری در افزایش رضایتمندی شهروندان و بهبود عملکرد شبکه‌های پیاده‌راهی در بافت مرکزی شهر اهواز داشته باشد. با توجه به اهمیت بعد کالبدی در افزایش رضایتمندی شهروندان، پیشنهاد می‌شود در طرح‌های پیاده‌راه‌سازی آینده، توجه ویژه‌ای به کیفیت طراحی بدنه‌ها، مبلمان شهری، نورپردازی و بهسازی جداره‌های شهری صورت گیرد تا جذابیت بصری و عملکردی فضا تقویت شود. با توجه به رضایت نسبتاً مطلوب شهروندان از بعد اجتماعی، پیشنهاد می‌شود برنامه‌ریزی برای برگزاری رویدادهای فرهنگی، هنری و اجتماعی در این محور افزایش یابد تا سطح تعاملات اجتماعی و حس تعلق شهروندان تقویت شود.

evaluation and assessment of the level of citizens' satisfaction and perception of the principle of pedestrian-oriented new urbanism in the city of ahvaz

background and objective: walking، as one of the most important forms of sustainable transportation، has wide-ranging positive impacts across economic، social، environmental، and individual dimensions. in contemporary urban planning literature، it is considered a fundamental priority and، at the same time، a missing link in urban development. pedestrian pathways، as some of the most significant urban public spaces، serve various functions، including leisure activities، daily shopping، social interactions، everyday encounters، environmental perception، strengthening place identity، and enhancing safety، security، vitality، and urban livability. in this context، the central fabric of the city of ahvaz faces challenges such as narrow and irregular streets، weak urban infrastructure، fine-grained land parcels، decline in the function of local centers، shortage of service land uses، physical deterioration، increased traffic and noise pollution، as well as insufficient attention to pedestrian-oriented and green spaces. these conditions further highlight the necessity of urban regeneration and improving the quality of urban spaces.methodology: the research method، considering its theoretical–applied objective، is descriptive–analytical in nature. the required data were collected through both field and documentary methods. this study aims to evaluate citizens' satisfaction with pedestrian spaces in the city of ahvaz. the statistical population includes residents، shopkeepers، and users of the study area، and the sample size was determined using the krejcie and morgan method. data were analyzed using spss software and the friedman test.results and findings: the results indicate that the physical dimension plays the most significant role in citizens'satisfaction، followed by social، economic، and finally environmental dimensions. overall، the findings suggest that improving the quality of supporting spaces can effectively enhance citizens' satisfaction and improve the performance of pedestrian networks in the central fabric of ahvaz. considering the importance of the physical dimension in increasing citizens' satisfaction، it is suggested that in future pedestrianization projects، special attention be paid to the quality of façade design، urban furniture، lighting، and the improvement of urban edges، in order to enhance the visual and functional attractiveness of the space.given the relatively favorable level of citizen satisfaction with the social dimension، it is recommended that planning for the organization of cultural، artistic، and social events along this corridor be increased، so as to strengthen social interactions and citizens' sense of belonging.