توان‌سنجی ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی مناطق حفاظت‌شده شهرستان مشکین‌شهر با استفاده از مدل‌های کمّی

زمینه و هدف: ژئوتوریسم شکلی از گردشگری می‌باشد که موجب رشد و پایداری جغرافیایی منطقه، محیط زیست، فرهنگ، میراث تاریخی و زیبایی شناختی آن و هم‌چنین بهبود زندگی ساکنین آن منطقه می‌شود. ژئوتوریسم حرکت نوینی به سمت توسعه روستائی است، هدف از این پژوهش، ا توان‌سنجی ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی مناطق حفاظت شده شهرستان مشکین شهر با استفاده از مدل‌های کمی می‌باشد. روش‌شناسی: روش پژوهش در این مطالعه، مبتنی بر مدل سرانو-گونزالز-تروبا و کوبالیکوا است. مدل سرانو-گونزالز-تروبا برای ارزیابی ژئوسایت‌های واقع در نواحی حفاظتی مناسب می‌باشد. ارزیابی ژئوسایت‌ها در این روش بر مبنای سه معیار اصلی صورت می‌گیرد که به ارزیابی ارزش‌های علمی و مدیریتی کمک می‌کند و روش مناسبی برای منطقه مورد مطالعه به شمار می‌آید..یافته‌ها و نتیجه‌گیری: نتایج حاصل از ارزیابی مدل سرانو-گونزالز-تروبا نشان داد که منطقه حفاظت شده شیروان دره‌سی با کسب حداکثر امتیارات از نظر تنوع اشکال ژئومورفولوژیکی و زمین‌شناسی در رتبه اول قرار دراد. هم‌چنین با کسب بیش‌ترین امتیاز از نظر دسترسی و تنوع چشم انداز نسبت به سایر مناطق مورد مطالعه از پتانسیل بالایی جهت مطالعات میدانی و جذب گردشگر برخوردار است. با توجه به نتایج حاصله در رده دوم منطقه گندمین با کسب امتیار 8.5 دارای مناطق حفاظت شده مناسبی برای تحقیقات میدانی و جذب توریسم دارد. بنابراین، بر اساس اعتبارسنجی معیارهای مدل می‌توان نتیجه‌گیری کرد که منطقه حفاظت شده شیروان دره‌سی در مشکین‌شهر با کسب بالاترین امتیاز، پتانسیل بسیار زیادی برای توسعه دارد. در نهایت، پیشنهاد می‌گردد که در مطالعات آتی برای ارزیابی مناطق حفاظت شده، از زیرمعیارهای تاثیرگذار انسانی نیز استفاده گردد.

geotourism and geomorphological potential assessment of protected areas in meshkinshahr township using quantitative models

background and objective: geotourism is a form of tourism that contributes to the growth and geographical sustainability of the region, its environment, culture, historical and aesthetic heritage, and also improves the lives of its residents. geotourism is a new movement towards rural development. the aim of this research is to assess the geotourism and geomorphological potential of protected areas in meshkinshahr township using quantitative models.methodology: the research method in this study is based on the serrano-gonzalez-truba and kobalicova models. the serrano-gonzalez-truba model is suitable for evaluating geosites located in protected areas. geosites are evaluated in this method based on three main criteria that help to evaluate scientific and management values ​​and are considered a suitable method for the study area. findings and conclusion: the results of the evaluation of the serrano-gonzalez-truba model showed that the shirvan daresi protected area ranked first with the maximum score in terms of diversity of geomorphological and geological forms. also, with the highest score in terms of accessibility and landscape diversity, it has a high potential for field studies and tourist attraction compared to other study areas. according to the results obtained in the second place, the gandomin region with a score of 8.5 has suitable protected areas for field research and tourism attraction. therefore, based on the validation of the model criteria, it can be concluded that the shirvan daresi protected area in meshkinshahr with the highest score has a great potential for development. finally, it is suggested that future studies should also use human impact sub-criteria to evaluate protected areas.