بررسی رابطه باور به تحقق حقوق شهری و مدیریت اکوسیستمی کلانشهرها(نمونه مورد مطالعه شهر مشهد)

زمینه و هدف: غلبه نگاه خودمدارانه در مدیریت شهری، هزینه‌های گزافی را بر دوش مردم و حتی دولتها که شهرداریها را نهادهای عمومی خودگردان اعلام کرده‌اند، تحمیل می‌کند. در این رویکرد، شهرها از مالکیت مردم خارج شده و شهروندان، نقشی در مدیریت سکونتگاه خود ندارند. فرض اساسی این بررسی آن است که اکنون شهرها همچون یک آکواریوم تصور شده و هزینه‌های آن از مردمی طلب می‌شود که رابطه مشخصی با آن برقرار نمی‌کنند. این در حالی است که اگر حقوق شهری مردم رعایت شود، شهر همچون اکوسیستم تصور شده و نه تنها با کمترین هزینه اداره می‌گردد، بلکه بالاترین رضایتمندی را ایجاد خواهد کرد. برای آزمون این فرض، رابطه رعایت حقوق شهری و امکان تحقق شهر اکوسیستمی در مشهد، بررسی شد. روش بررسی: روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و هدف آن، کاربردی بود. داده‌های مورد نیاز در این بررسی از نمونه‌ای به حجم 384 نفر گردآوری شد که به شیوه نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای گزینش شدند. ابزارگردآوری داده‌ها، پرسشنامه محقق ساخته بود که روایی و پایایی آن بر اساس نظر متخصصان و ضریب آلفای کرونباخ(0.81) تایید گردید. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از ضریب همبستگی، واریانس یک طرفه، آزمون‌های تعقیبی، رگرسیون چندگانه و سایر مدل‌های آماری تحلیل شدند. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که بین باور به رعایت حقوق شهری در مولفه‌های پنجگانه(حقوق مدنی، حقوق سیاسی، حقوق اجتماعی، حقوق فرهنگی و حقوق جنسیتی) و امکان تحقق مدیریت اکوسیستمی ارتباط مثبت و معناداری برقرار است. همچنین نتایج آزمون همبستگی پیرسون نشان داد که باور به رعایت حقوق شهروندی و مدیریت اکوسیستمی شهر، رابطه معنادار و مثبتی دارند، به این معنا که هر چه باور به تحقق حقوق شهروندی(حق به شهر) افزایش پیدا کند، امکان اجرای مدیریت اکوسیستمی شهر هم بیشتر می‌شود. مقدار ضریب همبستگی این دو متغیر، 56 درصد به دست آمد. در نتیجه، فرضیه اصلی تحقیق مبنی بر تاثیر باور به تحقق حقوق شهروندی بر امکان مدیریت اکوسیستمی شهر تایید شد. این یافته بیانگر همسو بودن دو متغیر باور به تحقق حقوق شهروندی و امکان مدیریت اکوسیستمی شهر در یک مسیر است. ضریب رگرسیون محاسبه شده 0.62 و ضریب تعیین نیز 37 محاسبه گردید. در واقع، 37 درصد از تغییر متغیر وابسته با باور به تحقق حقوق شهروندی تبیین می‌شود. بر این اساس، چنانچه شهروندان به این باور برسند که مدیران، طراحان و سیاست‌گذاران شهری حقوق شهری آنها را رعایت می‌کنند، آنها شهر را به معنای واقعی، خانه خود تلقی خواهند کرد.

investigating the relationship between belief in the realization of urban rights and ecosystem management of metropolitan (case study, mashhad)

background and objective: the predominance of the autocratic view in urban management imposes exorbitant costs on the shoulders of people and even governments that have declared municipalities as self-governing public institutions. in this approach, cities are out of people's ownership and citizens do not have a role in the management of their settlements. the basic assumption of this study is that now cities are imagined as an aquarium and its costs are demanded from people who do not have a specific relationship with it. this is despite the fact that if people's urban rights are respected, the city is imagined as an ecosystem and not only will be managed with the lowest cost, but will also create the highest level of satisfaction. to test this hypothesis, the relationship between compliance with urban rights and the possibility of realizing an ecosystem city in mashhad was investigated.methodology: the descriptive-analytical research method and its purpose were practical. the data required in this study were collected from a sample of 384 people who were selected by multi-stage cluster sampling. the data collection tool was a researcher-made questionnaire, whose validity and reliability were confirmed based on experts' opinions and cronbach's alpha coefficient (0.81). the collected data were analyzed using correlation coefficient, one-way variance, post hoc tests, multiple regression and other statistical models. findings and conclusion: the results showed that there is a positive and significant relationship between the belief in observing urban rights in five components (civil rights, political rights, social rights, cultural rights and gender rights) and the possibility of realizing ecosystem management. also, the results of the pearson correlation test showed that the belief in the observance of citizen's rights and city ecosystem management have a significant and positive relationship; in this sense, the more the belief in the realization of citizenship rights (right to the city) increases, the more the possibility of implementing city ecosystem management increases. the correlation coefficient of these two variables was 56%. as a result, the main hypothesis of the research regarding the effect of belief in the realization of citizenship rights on the possibility of city ecosystem management was confirmed. this finding shows that the two variables of belief in the realization of citizenship rights and the possibility of city ecosystem management are aligned in the same direction. the calculated regression coefficient was 0.62 and the determination coefficient was 37. in fact, 37% of the change in the dependent variable is explained by the belief in the realization of citizenship rights. based on this, if the citizens believe that managers, designers and urban policy makers respect their urban rights, they will truly consider the city their home.