شناسایی مولفه های سرزندگی در پیاده راه‌های فضاهای شهری (مورد پژوهی: پیاده راه فردوسی شهر سنندج)

زمینه و هدف: فضاهای عمومی مهم‌ترین بخش از ساختار شهرها هستند و نقش مهمی در سلامت و کیفیت زندگی شهروندان دارند. در این میان، پیاده‌راه‌های شهری از مهم‌ترین عرصه‌های عمومی یک شهر شناخته می‌شوند و تاثیر بسزایی در بهبود شاخص‌های سرزندگی شهری، میان شهروندان در یک فضا و حتی در کل شهر دارند. سرزندگی و پویایی عنصری مهم در ارزیابی کیفی فضاهای عمومی است. سرزندگی خود بازتاب فعالیت‌هایی است که در فضا صورت می‌پذیرد و پیاده مدار ساختن شهرها طریقی است بر تسهیل و ترغیب فعالیت‌هایی که می‌توانند به ارتقاء سرزندگی در شهرها کمک کنند. در این راستا هدف پژوهش حاصر پاسخگویی به سوالات زیر اساس کار هست. 1- عوامل موثر در سرزندگی پیاده‌راه فردوسی کدام است؟ 2- ترتیب اولویت شهروندان از عوامل سرزندگی این پیاده راه چگونه است؟ 3- وضعیت سرزندگی این پیاده‌راه فردوسی از نظر شهروندان چگونه است؟روش بررسی: پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل موثر بر سرزندگی پیاده‌راه فردوسی در شهر سنندج انجام شد. این پژوهش توصیفی – تحلیلی است. متغیرهای سرزندگی پیاده‌راه شناسایی و از بررسی متون، مطالعات مرتبط در قالب پرسشنامه به‌صورت مقیاس لیکرت (پنج گزینه‌ای) طراحی و توسط 100 نفر از کاربران پیاده‌راه فردوسی شهر سنندج تکمیل گردید. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار spss تحلیل گردید. جامعه آماری این پژوهش شامل ساکنین شهر سنندج بوده که در بازه زمانی شهریورماه لغایت مهرماه سال 1403 در پیاده راه فردوسی رفت و آمد داشته اند. به علت متمرکز نبودن جامعه آماری مذکور در یک مکان مشخص از نمونه گیری در دسترس استفاده و حجم نمونه تعداد 100 نفر از عابرین مذکور بوده که انتخاب شد. یافته ها: مولفه‌های موثر فضای سرزندگی پیاده راه‌ها در قالب 12 مولفه معرفی شدند که بارهای عاملی و ضریب آلفای کرونباخ عوامل سرزندگی پیاده‌راه فردوسی بیشترین بار عاملی برابر با 81/0 مربوط به مولفه برگزاری مراسمات اجتماعی طی سال و کمترین بار عاملی برابر با 59/0 مربوط به مولفه فعالیت های شبانگاهی می‌باشد.بحث و نتیجه گیری: 12 مولفه در این تحقیق مورد بررسی قرار گرفتند که باید به‌طور قابل‌توجهی در طراحی بهینه پیاده راه‌ها در اولویت قرار گیرند تا منجر به افزایش سرزندگی شوند. در بررسی های انجام شده، عوامل موثر در سرزندگی پیاده‌‍‌‌راه فردوسی به‌ترتیب عامل «دسترسی- مکانی» با ضریب همبستگی 94/0 ، «عملکردی- محیطی» با ضریب همبستگی 92/ 0، «اجتماعی- فرهنگی» با ضریب همبستگی 88/ 0 بیشترین تاثیر را در سرزندگی پیاده‌راه دارند. در بررسی میزان رضایت شهروندان از عوامل سرزندگی پیاده‌راه بیشترین میزان رضایت از عامل «دسترسی- مکانی» با میانگین 85/3 بوده و کمترین میزان رضایت از عامل «اجتماعی- فرهنگی» با میانگین 61/3 می‌باشد. میانگین رضایت از سرزندگی پیاده‌راه فردوسی برابر با 70/3 میباشد که در حد متوسط می‌باشد.

identifying vitality components in pedestrian walkways in urban spaces (case study: ferdowsi pedestrian walkway in sanandaj city)

background and objective: public spaces are the most important part of the structure of cities and play an important role in the health and quality of life of citizens. in the meantime, urban sidewalks are known as the most important public areas of a city and have a significant impact on improving urban vitality indicators among citizens in a space and even in the entire city. vitality and dynamism are important elements in the qualitative assessment of public spaces. vitality itself is a reflection of the activities that take place in the space, and making cities pedestrian-oriented is a way to facilitate and encourage activities that can help promote vitality in cities. in this regard, the aim of this research is to answer the following questions at the core of the work. 1- what are the factors affecting the vitality of the ferdowsi sidewalk? 2- what is the order of citizens’ priority of the factors affecting the vitality of this sidewalk? 3- what is the status of the vitality of this ferdowsi sidewalk from the perspective of citizens?research methodology: the present study was conducted with the aim of investigating the factors affecting the vitality of the ferdowsi sidewalk in sanandaj city. this is a descriptive-analytical study. the variables of sidewalk vitality were identified and, from the literature review, related studies were designed in the form of a questionnaire in the form of a likert scale (five options) and completed by 100 users of ferdowsi sidewalk in sanandaj city. the data were analyzed using spss software. the statistical population of this study included residents of sanandaj city who used ferdowsi sidewalk between september and october 1403. due to the fact that the aforementioned statistical population was not concentrated in a specific location, convenience sampling was used and the sample size was 100 of the aforementioned pedestrians.findings: the effective components of the vitality of the sidewalks were introduced in the form of 12 components, and the factor loadings and cronbach’s alpha coefficient of the vitality factors of the ferdowsi sidewalk were the highest factor loading of 0.81 related to the component of holding social events during the year and the lowest factor loading of 0.59 related to the component of night activities. discussion and conclusion: 12 components were examined in this study that should be significantly prioritized in the optimal design of sidewalks in order to increase vitality. in the studies conducted, the effective factors in the vitality of the ferdowsi sidewalk are the accessibility-spatial factor with a correlation coefficient of 0.94, functional-environmental with a correlation coefficient of 0.92, and social-cultural with a correlation coefficient of 0.88, respectively. in examining the level of satisfaction of citizens with the vitality factors of the sidewalk, the highest level of satisfaction was with the accessibility-spatial factor with an average of 3.85, and the lowest level of satisfaction was with the social-cultural factor with an average of 3.61. the average satisfaction with the vitality of the ferdowsi sidewalk is 3.70, which is average.