مکانیابی مراکز نظامی با رویکر پدافند غیرعامل (با تلفیق rs، gis و مدل تحلیل فرایند شبکه‌ای (anp) در شهرستان اردبیل

زمینه و هدف: در این پژوهش جهت پهنه‌بندی شهرستان اردبیل با هدف مکانیابی مراکز نظامی از مدل تحلیل شبکه‌ای (anp) در محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی پرداخته شد. هدف اصلی، شناسایی و اولویت‌بندی مناسب‌ترین نواحی جهت استقرار پادگان نظامی با در نظر گرفتن معیارهای محیطی، اقلیمی، و انسانی بود.روش‌شناسی: این پژوهش از نوع کاربردی بوده و به روش توصیفی – تحلیلی انجام شده است. برای این منظور، چهارده شاخص تاثیرگذار شامل ارتفاع، شیب، جهت شیب، زمین‌شناسی، پوشش گیاهی، دما، بارش، رطوبت خاک، فاصله از جاده، روستا، گسل، کاربری اراضی، فاصله از آبراهه در قالب سه گروه اصلی (اقلیمی، انسانی و محیطی) طبقه‌بندی شدند. ابتدا با استفاده از مدل anp و نرم‌افزار super decisions وزن هر یک از معیارها (با استفاده از پرسشنامه و  30 نفر کارشناس و خبره) بر اساس مقایسه‌های زوجی و روابط داخلی و بیرونی میان آن‌ها محاسبه گردید. سپس با بهره‌گیری از محیط gis، لایه‌های اطلاعات مکانی مربوط به هر شاخص تهیه و پردازش شده و با استفاده از ابزارraster calculator وزن نهایی هریک از لایه‌ها وارد تلفیق شدند. در گام بعد نقشه نهایی پهنه‌بندی مکان‌یابی پادگان به پنج طبقه از «کاملا مناسب» تا «کاملا نامناسب» تقسیم گردید.یافته ها و نتایج: نتایج نشان داد که حدود 30 درصد از کل منطقه مورد مطالعه در طبقه کاملا مناسب و مناسب،  قرار دارد که عمدتاً در بخش‌های مرکزی و غربی شهرستان واقع شده‌اند. در مقابل مناطق نسبتا مناسب در حدود 30 درصد منطقه را شامل می‌شود که عمدتا بخش‌های شمالی و قسمت‌های میانی منطقه را دربر می‌گیرد. همچنین 40 درصد از مساحت کل منطقه نیز در طبقه نامناسب و کاملا نامناسب قرار دارد که بخش عمده آن شمال و جنوب شهرستان را دربر می‌گیرد. یافته‌های این تحقیق می‌تواند به عنوان ابزاری موثر در فرایند تصمیم‌گیری نهادهای دفاعی و مدیریت شهری جهت استقرار بهینه پادگان‌ها مورد استفاده قرار گیرد.

military site selection based on passive defense approach (integrating rs, gis, and the analytic network process [anp] model) at ardabil township

background and objective: in this study, the analytic network process (anp) model was employed within a geographic information system (gis) framework to zone ardabil county for the purpose of optimal military site selection. the primary objective was to identify and prioritize the most suitable areas for the establishment of military bases, taking into account environmental, climatic, and human-related criteria.methodology: this research is of an applied type and has been conducted using a descriptive-analytical method. for this purpose, fourteen important indicators including altitude, slope, slope direction, geology, vegetation, temperature, humidity, soil, distance from road, village, fault, land use, distance from waterway were classified into three main groups (minor, human and environmental). first, using the anp model and super decisions software, the weight of each of them (using a questionnaire and 30 experts and news) was calculated based on pairwise comparisons and internal and external relationships among them. then, using the gis environment, spatial information layers related to each indicator were prepared and processed, and the final weight of each layer was integrated using the raster calculator tool. in the next step, the final zoning map of the garrison location was divided into five classes from completely suitable to completely unsuitable.results and findings: results indicated that approximately 30% of the study area falls within the highly suitable and suitable classes, mainly located in the central and western parts of the county. in contrast, about 30% of the area was found to be moderately suitable, predominantly covering the northern and central regions. additionally, 40% of the area was classified as unsuitable or highly unsuitable, with most of these areas situated in the northern and southern parts of the county. the findings of this research can serve as an effective decision-making tool for defense institutions and urban management authorities in the optimal placement of military facilities.