تبیین نقش تحولات فرهنگی و معماری هند برشکل‌گیری معماری رمانتیک در نمای بناهای دولتی شهر زاهدان (دورۀ پهلوی اول)

کشور هند همسایۀ کهن ایران است و پیوندهای فرهنگی دو کشور از دیرباز برقرار مانده‌اند؛ در دوران حکومت پهلوی اول این کشور به‌دلایل مختلفی، نقش ملموسی در شکل‌گیری معماری شهر‌های جنوب‌شرق ایران به‌خصوص شهر زاهدان داشته‌ است. معماری نیز در طول تاریخ همواره پیوندی مستحکم با عوامل فرهنگی داشته و تحولات بروز یافته در این زمینه‌، اثرات مشهودی بر معماری گذاشته است. شناخت و اهمیت چگونگی اثرگذاری این جریان‌ و تحولات فرهنگی- معماری در هند و انعکاس ظهور آن‌ها بر معماری شهر زاهدان موضوعی است که در این پژوهش به آن پرداخته می‌شود. ازاین‌رو پرسش اصلی پژوهش این است که تحولات فرهنگی و معماری هند در عصر پهلوی اول با چه مولفه‌ و ویژگی‌هایی بر معماری رمانتیک شهر زاهدان اثر گذاشته است؟ این پژوهش از نوع تاریخی- تفسیری است و با استناد به اسناد تاریخی و برداشت‌های میدانی و روش توصیفی- تحلیلی به نقش این جریان‌ها بر پیدایش رمانتیک و بروز شاخصه‌های کالبدی آن بر معماری دورۀ پهلوی اول شهر زاهدان می‌پردازد. نتایج نشان می‌دهند معماری زاهدان در عصر پهلوی اول، از رمانتیسم هندی متاثر است و به‌کارگیری خردمندانۀ مضامین آن در معماری این دوران در شهر زاهدان، نشان از ارتباطات با کشورهای همسایه در جغرافیای مذکور به‌نحو مستقیم یا غیرمستقیم دارد؛ ارتباطاتی که به‌موجب آن تحولات فرهنگی و معماری توانسته‌اند بر جان و کالبد معماری شهری در ایران رخنه کرده و آثارش به‌وضوح دیده شود به‌نحوی که مهم‌ترین شاخص‌های رمانتیسم، طبیعت‌گرایی با بهره‌گیری از مصالح بومی و ارتباط با محیط و طبیعت، توجه به احساسات و عواطف انسانی ازطریق استفاده از نور، رنگ و تناسبات خاص فضاها، تاکید بر داستان و روایت با به‌کارگیری نمادهای روایتی از داستان‌های تاریخی، ایده‌آل‌گرایی و باستان‌گرایی به‌واسطۀ ایجاد فضاهای ایده‌آل و نوگرایی ازطریق استفاده از روش‌‌های نوین در معماری بناهای دولتی زاهدان به نمایش در آمدند. 

explaining the role of cultural and architectural changes in india on the development of romantic architecture in the facades of government buildings in zahedan (pahlavi i period)

india has always been an important cultural neighbor of iran, both near and far. during the reign of the first pahlavi, this country had a significant role in shaping the architecture of the southeastern cities of iran, particularly zahedan for various reasons. architecture has historically maintained a strong connection with cultural factors, and the developments that have occurred in this field have had noticeable effects on architecture. understanding the significance of how these cultural and architectural transformations in india have influenced the architecture of zahedan is the subject of this writing. therefore, the main research question is: what components and characteristics define the romantic architecture of zahedan, influenced by the cultural and architectural transformations of india? this research is of a historical-interpretive nature and, based on historical documents and field observations, will analyze the role of these movements in the emergence of romanticism in the architecture of zahedan and the manifestation of physical characteristics in the architecture of this city during the first pahlavi period through a descriptive-analytical method. the results of the research indicate that the architecture of zahedan during the first pahlavi era was influenced by indian romanticism, and the wise application of its themes in the architecture of this period in zahedan reflects connections with neighboring countries in the mentioned geography, either directly or indirectly. these connections have allowed cultural and architectural transformations to penetrate the essence and structure of urban architecture in iran and visibly affect it. the most important characteristics of romanticism, such as nature-oriented design using local materials, a focus on human emotions and feelings through the use of light, color, and specific spatial proportions, an emphasis on storytelling and narrative through the use of symbolic representations from historical tales, idealism and classicism through the creation of ideal spaces, and modernity through the application of innovative methods in the architecture of government buildings in zahedan, have been prominently displayed.