بررسی تطبیقی بازشوهای سنتی معماری با توجه به مفاهیم پایه‌‌ای (مطالعه موردی: ارسی ایران و شوجی ژاپن)

جوامع براساس فرهنگ‌‌ها و اقلیم‌‌های خاص خود، شیوه‌‌های معماری مختلف را ارتقا داده‌‌اند. به هر روی شباهت‌‌ها و تفاوت‌‌هایی بین ویژگی‌‌های انواع معماری، منبعث از تفکر خلاق مشترک بشر و زمینه‌‌های متفاوت، در خصوصیات عناصر معماری ظهور می‌‌یابد. طراحی عناصر بازشو که در معماری واجد اهمیت هستند و رابطۀ بین فضاهای درون و بیرون را تنظیم می‌‌کنند، نیز طبعاً تحت‌تاثیر برخی مفاهیم مرجع که در فرهنگ جوامع ریشه دارد، قرار می‌‌گیرد و این امر در شکل‌‌گیری بازشوها و به نوعی در کل هویت معماری اثر می‌‌گذارد. از این نقطه‌نظر، «بازشو» واجد یک لایۀ ظاهری شامل بر وجوه ریخت‌‌شناسی و یک لایه باطنی حامل معانی و ایده‌‌ها است. «ارسی» نوعی بازشو در معماری سنتی ایرانی و «شوجی» نوعی بازشو در معماری سنتی ژاپنی است که هریک عنصری شاخص در معماری منطقۀ خود هستند. علی‌‌رغم تفاوت مشهود در چهره، هر دو بازشو تعاملی منعطف را بین فضای درون و بیرون تامین می‌‌کنند. این مقاله شباهت‌‌ها و تفاوت‌‌های مهم این دو نوع بازشو را در قالب یک مطالعۀ تطبیقی در سه محور ریخت‌‌شناسی، فنی و باطنی بررسی می‌‌کند. شباهت‌‌های مهم یافت‌شده در عرصه‌‌های تاثیر فضایی، تنظیم رابطۀ درون و بیرون، فازی‌گرایی و انعطاف در محصوریت و ویژگی‌‌های فرهنگی-محیطی و تفاوت‌‌های مهم مربوط به پیچیدگی هندسی در مقابل سادگی هندسی، ترجیح کارکرد غالب به سمت اقلیم یا مرزبندی، مینیمال‌گرانبودن در مقابل مینیمال‌گرایی و طراحی مبتنی‌بر رنگ یا سایه‌روشن هستند.

a comparative study on traditional architectural openings based on fundamental concepts (case study: persian orosi and japanese shoji)

communities, based on their specific cultures and climates, have developed different architectural styles. however, there can be found similarities and differences among the characteristics of some instances of architecture; caused by common human creative thinking and diverse contexts, presenting features of architectural elements. opening elements in architecture are important, as they control relationships between different spaces, such as the inside and the outside. naturally, designing them is influenced by some source concepts, that originated in cultures of communities, which appears in the formation of the architectural openings and somehow the whole identity of that architecture. from this point of view, openings have an outer layer, which includes the morphological aspects, and an inner layer carrying meanings and ideas. “orosi” is a type of opening in traditional persian architecture and “shoji” is a type of opening in traditional japanese architecture. each is a distinctive element of its region’s architecture. notwithstanding the evident difference in their appearance, they both are openings that create flexible interaction between the interior space and the exterior. to understand the characteristics of these two openings, especially in their inner layers, this paper investigates their significant similarities and differences through a comparative study of three dimensions: morphological, technical, and inner. main similarities are found in fields of spatial influence, adjusting in/out relation, fuzziness and flexibility in enclosure, and cultural/environmental characters. the main differences found are geometric complexity vs. simplicity, dominant function turning to climate or boundary, non-minimalism vs minimalism, and preferring color or shadow designing.