بررسی مولفه‌های رئالیسم انتقادی با محوریت طنز سیاسی در آثار رویا صدر

رئالیسم انتقادی، اساساً به تولید اثر هنری‌ بر پایه‌‌ ویژگی‌های‌ روایت‌ زندگی‌ محرومان جامعه‌ در سیر طبیعی‌ حوادث و تبیین‌ تضادها و تناقض‌ها می‌پردازد. از طرفی، یکی از گونه‌های ادبیات‌ انتقادی طنزسیاسی است که با بیانی شیرین، به تبیین و توصیف چالش‌های موجود در جامعه پرداخته و در ادامه هدفی جز اصلاح آنها ندارد. بنابراین در طنز سیاسی، هرگونه کاربرد خشونت و زورگویی رد می‌گردد. نکته‌ مهم آنکه اگرچه طنز سیاسی از دیرباز در بسیاری از آثار ادبی تجلی یافته است، اما دوران مشروطه را می‌توان دوره‌ تکامل یافته‌ طنز در تاریخ ادبیات ایران قلمداد نمود که بر آثار دوره های بعدی همچون دوران پهلوی و پس از انقلاب اسلامی نیز تاثیرات شگرفی نهاد. در این میان، یکی از نویسندگان فعال حوزه‌ طنز سیاسی، خانم رویا صدر است که همواره با تمسک به ادبیات انتقادی، واقعیت‌های بعضاً تلخ جامعه را نشان داده است. آثار وی همچون خبرنامه محرمانه، «ه» مثل تفاهم، برداشت آخر، شب‌های کوش‌آداسی» و وبلاگ طنزنوشته‌های رویاصدر«بی‌بی‌گل»، همگی مملو از رئالیسم انتقادی با محوریت طنز سیاسی است. در این پژوهش، مساعی نویسندگان، بررسی مولفه‌های رئالیسم انتقادی با محوریت طنز سیاسی در آثار رویا صدر است. یافته‌های پژوهش با بهره‌گیری از روش توصیفی تحلیلی و گردآوری اسنادی داده‌ها نشان داد مولفه‌های رئالیسم انتقادی در آثار طنز سیاسی رویا صدر شامل ده مولفه‌ تحقیر و کوچک‌نمایی، تشبیهات طنزآمیز، نادانی و کودن‌نمایی، خراب‌کردن نمادها، بزرگ‌‌نمایی و اغراق، پارادوکس یا متناقض‌نما، جواب‌گویی، مناظره، نقیضه و کنایه است که در پایان، بسامدسنجی موارد ده‌گانه نیز ارائه گردید.

examining the components of critical realism with a focus on political satire in the works of roya sadr

critical realism fundamentally involves the creation of artistic works based on portraying the lives of marginalized individuals within the natural course of events, while also explaining social contradictions and conflicts. one form of critical literature is political satire, which humorously describes and critiques societal challenges with the ultimate goal of reform. in political satire, any form of violence or coercion is rejected. although political satire has long been present in literary works, the constitutional era in iran is known to be the most notable period for its development, significantly influencing later periods, including the pahlavi era and post-islamic revolution literature. among contemporary political satirists, roya sadr is a notable figure who consistently employs critical literature to depict the sometime harsh realities of society. her works are all rich in critical realism with a strong emphasis on political satire. using a descriptive-analytical method and documentary research, this study aims to analyze the components of critical realism in roya sadr's political satire. findings reveal that critical realism in her works is manifested through ten key components: ridicule and belittlement, humorous similes, depictions of ignorance and foolishness, deconstructing symbols, exaggeration, paradox, rebuttal, debate, parody, and irony.