مفهوم مرگ در تفکر پسامدرن با توجه به ادبیات پسا‌مدرنیستی

«مرگ» در فلسفه‌ی غرب مفهومی بنیادینی است. تقریبا می توان با ظنی قریب به یقین اظهار داشت، که هیچ فیلسوف مطرح و برجسته ای نیست که این مساله را مورد مداقه قرار نداده باشد. در پیش‌درآمد این مقاله بعد از به دست دادن تعاریفی دایره‌المعارفی که گونه‌گون است، به طور اجمالی آرای متفکرانی نظیر فریدریش نیچه، سورن کی‌یر کگور، مارتین هایدگر، نوربرت الیاس و دیگران مطرح می‌شود و به واسطه‌ی اندیشه‌هایی پیشامدرنیستی و مدرنیستی به دریچه‌‌ای پسامدرنیستی ورود می‌کنیم؛ جایی که بعد از مطرح کردن افکار نظریه‌پردازانِ پسامدرن، مبحث اصلی مقاله آغاز می‌شود.برای محدود کردن گستره‌ی بحث پسامدرن در این جستار، آثار ادبی (رمان) پسامدرنیستی مورد توجه قرار گرفته‌اند. مع الوصف، با توجه و اشاره به بوطیقای رمان پسامدرنیستی از طریق آرای متفکران این جریان، دو اثر مهم این نحله که مفهوم مرگ در آن آثار، پراهمیت و محوری است، یعنی «در قند هندوانه» اثر ریچارد براتیگان و «سلاخ‌خانه‌ی شماره‌ی پنج» اثر کورت ونه‌گات که با فاصله‌ی یک سال در آمریکا منتشر شدند، مورد واکاوی قرار گرفتند؛ آثاری که مرگ در آن‌ها به شکلی دیگر‌گون نسبت به آثار ادبی قبل از خود، موضوعِ متنِ ادبی شدند. همچنین در بخش داستان ایرانی نیز به داستان کوتاهی از یعقوب یادعلی با عنوان «همهمه» پرداخته شده است.رمان اول، «در قند هندوانه» (1968) شاهکار ریچارد براتیگان است؛ رمانی‌ غریب و به غایت نامانوس که سراسر در دنیای مرگ می‌گذرد و موضوع «سلاخ‌خانه‌ی شماره‌ی پنج» (1969) بمباران شهر درسدن آلمان در پایان جنگ جهانی دوم و کشتار هزاران نفر است. اما داستان «همهمه» اثر یعقوب یادعلی، داستانی‌ست مینی‌مالیستی در باب مرگِ یک عزیز که در آن عنصر سادگی به طرز موکدی برجسته شده است.

the concept of death in postmodern thinking as depicted in postmodernist fiction

death is a fundamental concept in western philosophy. undoubtedly, many distinguished philosophers have tried to examine this notion and share their insights. in this essay, we briefly present views of thinkers such as friedrich nietzsche, søren kierkegaard, martin heidegger and norbert elias and then attempt to enter the realm of postmodern thought through pre-modernist and modernist notions. in order to limit the scope of postmodern discussion in this essay, postmodernist literary novels have been taken into consideration. to this purpose, two important works of this genre, in which the concept of death is central, namely in watermelon sugar by richard brautigan and slaughterhouse-five by kurt vonnegut, were analyzed. also, in the iranian story section, a short story by yaqoub yadali entitled hamhameh(uproar) has been discussed. findings suggest that to postmodernists, the meaning of death is significantly different from that of modernists. their point of view also affects their reader's mentality and provides them with a new outlook on death. postmodern readers come to the understanding that death is a simple and unique experience.