رنگ روی جلد رمان؛ نشانه‌ای در آستانه خوانش نشانه‌شناختی رنگ روی جلد چند رمان فارسی

این جستار می‌کوشد تا با کاربست دانش نشانه‌شناسی، عنصر رنگ روی جلد رمان‌های بوف کور، تنگسیر، آوسنه‌ی بابا سبحان و شازده احتجاب را به ‌شیوه‌ی توصیفی - تحلیلی بررسی کند تا تعامل این رکن اساسی نقّاشی و متن ادبی و پیوند آن را با لایه‌های متعدّد متن دریابد. رنگ قادر است فعّال‌ترین حسّ انسان یعنی حسّ بینایی را به تکاپو ‌اندازد تا برای درک کلیّت فضا بکوشد و بدون اینکه سخن بگوید، اندیشه را منتقل کند. کاربرد هنرمندانه‌ی رنگ در فضاسازی خلّاقانه‌ی محتوای متن و نیز به چالش کشیدن مفروضات مخاطب، نقش ویژه‌ای دارد و می‌تواند عواطف مخاطب را برانگیزد و او را به خواندن کتاب ترغیب کند. از این‌رو واکاوی جلد متن ادبی که عرصه‌ی جلوه‌نمایی رنگ‌ها محسوب می‌شود و به‌عنوان پوششی برای جهانی کلامی به کار می‌رود، می‌تواند به تبیین چیستی و پیوند رنگ با دیگر لایه‌ها و مفاهیم پنهان متن انجامد. درمجموع با بررسی عنصر رنگ در آثار یادشده می‌توان چنین نتیجه گرفت که در بیشتر آثار، رنگ روی جلد صرفاً حاصل تخیّل طرّاح جلد و عنصر تزئینی نیست، بلکه کارکردی نمادین دارد و در تعامل با دیگر عناصر، به‌ویژه عنوان، درون‌مایه و شخصیّت داستان، نقش ویژه‌ای در فرایند تولید و تکمیل معنا دارد. گاه نیز رنگ تنها جنبه‌ی زیبایی‌شناسی دارد که به‌منظور جذب مخاطب است و نمی‌توان میان این عنصر و درون‌مایه، پیوندی برقرار کرد.

color of the novel's cover; a sign on the threshold:a semiotic reading of color of the cover of selected persian novels

this article tries to use semiotics to study the covers of the blind owl, tangsir, the tale of baba sobhan and shazdeh ehtjab in a descriptive-analytical way to shed light on the interplay of the basic elements of painting and literary texts. because color has the capacity to communicate, nonverbally, with the most active human sense – the sense of sight – it can help us understand the textual space by conveying thoughts without speaking. the artistic use of color plays a special role in creating a creative space for the textual content; it can also challenge the audience's assumptions by stimulating their emotions and encouraging them to read the book. therefore, examining the cover of literary texts – the space of color display which is used as a cover for the verbal world – can shed light on the connection between the color of the cover and the textual layers as well as hidden concepts of the text. analysis of the elements of color in the above-mentioned novels reveals that in some of these texts, the color of the cover is not just a product of the designer's imagination (a decorative element). rather, it has a symbolic function and interacts with other paratexts, especially the title, theme and characters; it also plays a main role in the process of production of meaning. in other texts, however, the color serves only an aesthetic function and is used to attract the audience – without having a meaningful connection to the theme.