مدرنیسم سرخورده در شعر فروغ فرخزاد

ایدهی مدرنیته بیش از هرچیز، بیان‌گر تازگی زمان حال در پی گسست از گذشته و در عین حال پذیرش آینده‌‌ای نزدیک، اما نامعلوم است؛ امری که در رویکرد دوگانه‌ی فروغ فرخزاد نسبت به مدرنیته؛ یعنی پذیرش و نقد آن، بازتاب یافته است. فروغ فرخزاد یکی از شاعران نوپرداز نیمایی است که به دلایلی چون قالب شعری، زبان و بیان، وصف‌های نو، گزارش دریافت‌های فردی یک زن از روابط غریزی و عشقی و توجه خاص به جنبه‌ی جسمانی عشق، فردگرایی، انسان‌گرایی، برابری طلبی، آزادی‌خواهی، جامعه‌گرایی، نگرش جهانی و غیره، مدرن‌ترین شاعر معاصر به شمار می‌آید، اما از طرف دیگر، منتقد مدرنیته و ارزش‌های آن در جامعه‌ی آرمان گریز دهه‌های سی و چهل، نیز هست. این مقاله‌ی توصیفی تحلیلی در پی آن است که ضمن بررسی رویکرد انتقادی فروغ به مدرنیته، عوامل و زمینه‌های ایجاد این انتقادها را در شعر فروغ، تبیین کند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که رویکرد انتقادی فروغ به مدرنیته، عمدتاً رویکردی فرهنگی است، چرا که به عقیده‌ی وی بسترهای ساختاری و فرهنگی مدرنیته هنوز در جامعه‌ی ایران فراهم نشده است و درنتیجه، سیاست‌های نوسازی دهه‌ی چهل، به مدرنیته‌ای تجویزی و مساله‌دار منتهی شده است. بر این اساس فروغ به عنوان مدرن ترین روشن فکر این دوره، تنش های این جامعه ی ناموزون را بیش از همه درک می کند و آثار او مبیّن حس ناامنی، ازخودبیگانگی و سرخوردگی فرهنگی در یک جامعه ی سنت زده، در حال گذار و نامتوازن است.

disillusioned modernism in forough farrokhzad's poem

the idea of modernity more than anything else expresses the novelty of the present time following the rupture with the past and at the same time acceptance of the near but unknown future; what is reflected in dual approach of forough farrokhzad to modernity that is accepting and criticizing it. forough farrokhzad is one of nima'i new poets, who is considered the most modern contemporary poet for certain reasons such as poetry format, language and expression, new descriptions, report of a woman's individual receipts of instinctive and love relationships and special attention to the physical aspect of love, individualism, humanism, equality, liberalism, socialism, global attitude and so on, but on the other hand she is also a critic of modernity and it's values in the aimless society of 50s and 60s. this descriptive analytical article attempts to study forough's critical approach to modernity and exploring the reasons and basics of this criticism in forough's poems. this survey shows that forough's critical approach is mostly cultural, since in her opinion the structural and cultural contexts of modernity are not still provided within iranian society and as a result, modernization policies of the 60s have resulted in emergence of prescriptive and problematic modernity.keywords: : modernity, modernism, iranian modernity, tradition, forough farrokhzad, culture.