نمودهای مدرنیستی اگزیستانسیالیستی مرگ‌اندیشی در شعر موج نو

مواجهه شاعران با مرگ بنا به فضای فکری و اجتماعی هر دوره متفاوت بوده است. در دوره معاصر، شاعران مدرن به ویژه شاعران موج نو، زیر تاثیر مدرنیسم و فلسفه اگزیستانسیالیستی قرار گرفتند. بر این اساس مساله اصلی پژوهش تبیین زمینه‌های مدرنیستی و هستی‌شناسانه مرگ‌اندیشی و نمودهای آن در شعر موج نو است. این پژوهش به شیوه توصیفی تحلیلی، ابتدا مولفه‌های مدرنیستی و آرای فلاسفه مشهور در باره «مرگ»، از سقراط و افلاطون گرفته تا هایدگر، سارتر و بلانشو را بررسی کرده، سپس نمودهای مدرنیستی اگزیستانسیالیستی مرگ‌اندیشی در شاعر موج نو را طبقه‌بندی و تحلیل کرده است.نتایج اجمالی نشان می‌دهد که شاعران موج‌نو، مرگ را چون پدیده‌ای هستی‌شناسانه و با فردیت و آگاهی خویش درمی‌یابند. از این رو به مانند شعر پیشامدرن، مرگ‌اندیشی از نوع عرفانی، تقدیری و حتی خیامی به چشم نمی‌خورد. در این میان برخی شاعران چون احمدرضا احمدی، بیژن الهی، حسین رسائل، محمود شجاعی و هوتن نجات در مواجهه با مرگ، گرایش‌های فردگرایانه و مدرنیستی بیشتری دارند و از منظر وجودی به مرگ می‌نگرند، در برخی چون جواد مجابی، شهرام شاهرختاش، محمدرضا اصلانی و بهرام اردبیلی، گرایش‌های مدرنیستی و تاملات هستی‌شناسانه با آمیزه‌ای از دغدغه‌های اجتماعی و شرایط نابسامان سیاسی نمود می‌یابد و در پرویز اسلامپور و حمید عرفان، خفقان سیاسی و نبود آزادی به مرگ‌اندیشی انجامیده است و گرایش‌های فردگرایانه‌ی مدرنیستی در پس زمینه قرار می‌گیرد.

modernist existential manifestations of thinking of death in new wave poetry

according to intellectual and social atmosphere, poets' encounter with death has been different in each period.in the contemporary period, modern poets, especially the new wavepoets, have been influenced by modernism and existentialist philosophy.therefore, the main question of this research focuses on explaining modernist and ontological contexts of thinking of death and its manifestations in new wave poetry.the descriptive analytical method of this research enables the researchers to first examine the modernist elements and opinions of famous philosophers – notably socrates, plato, heidegger, sartre and blanchot – about death and then classify and analyze the modernist existentialist manifestations of death thoughts in new wave poets. findings indicate that new wave poets understand death as an ontological phenomenon.therefore, as in pre modern poetry, there is no mystical, fateful, or even khayami type of death thought. also, while ahmadreza ahmadi, bijan elahi, hossein rasail, mahmoud shojaei and hoten nejat have more individualistic and modernist tendencies in the face of death, in javad mojabi, shahram shahrokhtash, mohammad reza aslani, and bahram ardabili's poetry, ontological modernist tendencies of death thought are manifested along with a mixture of social concerns and unsettled political conditions; in addition, in parviz islampour and hamid irfans poetry, political suffocation and lack of freedom have led to death thoughts and, hence, modernist individualistic tendencies are placed in the background.