پیشران‌های موثر بر طراحی فضاهای آموزشی مدارس ابتدایی آینده

با تغییرات فناوری، عملکردها و فرم‌ها در طراحی فضاهای آموزشی دچار تغییرات معنادار شده و به‌عنوان یکی از چالش‌های آینده، مطابقت معماری این فضاها با نیازهای آموزشی نسل آتی را طلب می‌کند. این پژوهش به‌عنوان هدف اصلی خود، شناسایی پیشران‌های موثر بر طراحی فضاهای آموزشی مدارس ابتدایی آینده را مدنظر دارد. روش این پژوهش از نوع آینده‌پژوهی کیفی و در این چارچوب از نوع توصیفی - تحلیلی و از لحاظ هدف در دسته پژوهش‌های کاربردی است. با استفاده از روش کتابخانه‌ای، عوامل تاثیرگذار شناسایی و دسته‌بندی شدند. سپس دو مرحله پیمایش با استفاده از پرسش‌نامه و تشکیل پنل نخبگان انجام شد؛ در مرحله نخست، معلمان ابتدایی به‌عنوان متخصصان آموزش در مورد تغییرات احتمالی و عملکردهای موردنیاز آینده اظهارنظر کردند. در مرحله دوم، خبرگان معماری با تکمیل ماتریس اثر متقابل به تحلیل روابط عوامل پرداختند. تحلیل داده‌ها نیز با نرم‌افزار میک‌مک انجام شد. نتایج نشان داد که پیشران‌های موثر در معماری آینده فضاهای مذکور شامل ادغام با عناصر فرهنگی - هویتی ایرانی، طراحی یکپارچه با طبیعت، هندسه پیچیده و غیرمنتظم، نمای دیجیتال و مدولار، استفاده از بام و تراس، پلان ماژولار و انعطاف‌پذیر و عملکردهایی چون فضاهای حمایتی و مراقبتی است. تحلیل پیشران‌ها نشان می‌دهد که طراحی مدارس آینده باید با تاکید بر اصولی همچون استفاده از عناصر هویت ملی و فرهنگی ایرانی (معماری زمینه‌گرا)، ارتباط با طبیعت (معماری بیوفیلیک)، انعطاف‌پذیری فرمی و عملکردی و نوآوری در طراحی از طریق معماری تکرارپذیر و غیرمنتظم (طراحی پارامتریک) و تلفیق با فناوری روز طراحی گردند.

key drivers in designing educational spaces for future elementary schools

the design of educational spaces for elementary schools, as a critical challenge in future architecture, has gained significant importance amidst rapid changes in technology, culture, and educational needs. this study aims to identify the key drivers influencing the design of these spaces.this research seeks to identify and analyze the driving forces affecting the design of future educational spaces for elementary schools, offering strategies to address future educational, social, cultural, and architectural demands. this study employs a qualitative futures research approach, classified as descriptive-analytical and applied in terms of purpose. initially, influential factors were identified and categorized through a library-based review of books and articles. subsequently, two rounds of surveys were conducted using questionnaires and expert panels. in the first round, elementary school teachers, as education specialists, provided insights on potential future changes. in the second round, architectural experts analyzed the interrelationships between factors by completing a cross-impact matrix. data analysis was performed using the micmac software. results indicated that the key drivers include integration with cultural elements, green spaces blended with nature, complex and irregular forms, low-rise structures surrounding a central courtyard, digital and modular facades, utilization of roofs and terraces, modular and flexible floor plans, and supportive and caregiving spaces. these drivers have the most significant influence on shaping future educational spaces. the analysis of drivers suggests that the design of future schools should emphasize national and cultural identity, foster connections with nature, incorporate flexibility and innovation in design, and integrate technology with social values.