آینده نگاری راهبردی برای صنعت گردشگری شهری در ایران (مورد: شهر قزوین)

در نظام برنامه ریزی امروز، نگاه خطی به آینده جای خود را به نگاه چندگانه به آینده های بدیل به کمک رویکردهای نوینی همچون آینده نگاری راهبردی داده است. در حوزه گردشگری نیز، استفاده از آینده نگاری راهبردی در نظام برنامه ریزی مورد توجّه قرار گرفته است. هدف این تحقیق، تدوین سناریوهای گردشگری شهر قزوین می باشد. روش کلی تحقیق، سناریونگاری است و به منظور شناسایی عوامل حیاتی از تکنیک های دلفی و تحلیل سلسله مراتبی استفاده شده است. یافته های تحقیق، بر اساس حالات مختلفِ عوامل حیاتی و بررسی اثر متقابل آنها به کمک نرم افزار سناریو ویزارد، امکان پذیری 28 سناریو دارای سازگاری درونی را نشان می دهد که پنج مورد از این سناریوها به لحاظ اثرگذاری دارای اولویت می باشند. در نتیجه گیری، محقق با توجه به ماهیت عوامل کلیدی و پیشران های آنها، به سناریو شماره یک نام مستعار « بهشت گمشده گردشی »، به سناریو شماره دو نام مستعار « قزوین گردشگرپذیر »، به سناریو شماره سه نام مستعار « شهر خاکستری »، و نهایتاً به سناریوهای شماره چهار و پنج با توجه به ماهیت آنها نام مستعار « شهر تاریک » را تخصیص داد و سناریوها توصیف شدند. این پژوهش علاوه بر داشتن جنبۀ کاربردی، می تواند به عنوان الگویی نوین برای تحقیقات آتی صنعت گردشگری شهری در ایران مطرح گردد. در انتها، توصیه های کلّی در راستای مواجهه با سناریوهای پیش رو و چهار پیشنهاد کاربردی به مدیران صنعت گردشگری شهر قزوین و متولیان برنامه ریزی و تصمیم گیری در این صنعت ارایه شده است.

strategic foresight for the urban tourism industry in iran (case: qazvin city)

in today's programming, a linear look to the future has given way to a multiple look at alternative futures with the help of new approaches such as strategic foresight. in the field of tourism, the use of strategic foresight in the planning system has been considered. the purpose of this research is to develop tourism scenarios in qazvin. the overall research method is scenario. delphi and ahp techniques are used to identify critical factors. the research findings, based on different situations of critical factors and their interaction with the help of the scenario wizard software, show the possibility of 28 scenarios with internal consistency, which five of these scenarios have priority in terms of effectiveness. in the conclusion, according to the nature of the key factors and their drivers, the researcher named scenario number one the lost paradise of tourism, scenario number two as the touristic city of qazvin, scenario number three as grey city and finally scenarios no. four and five were assigned the name dark city and the scenarios were described. in addition to having a practical aspect, this research can be proposed as a new model for the future research of the urban tourism industry in iran. in the end, general recommendations in order to face the upcoming scenarios and four practical suggestions have been presented to qazvin tourism industry managers and those in charge of planning and decision-making in this industry.