پیشگیری و درمان شناختی چالش‌های هویتی انسان معاصر؛ برپایه مبانی فلسفی حکمت متعالیه (با تاکید بر آثار علامه طباطبایی)

مساله مقاله حاضر، ارائه راهکار برای پیشگیری و درمان بی­هویتی در انسان معاصر است که براساس مبانی فلسفی حکمت متعالیه، با تاکید بر آثار علامه طباطبایی (ره) پیگیری می­نماید. براین اساس راهکارهای ارائه شونده در حیطه درمان و مشاوره فلسفی و یا به زبان قدیم طب روحانی است. روش مطالعه نیز عقلی-تحلیلی است یعنی به تحلیل سیستمی، گزاره­ای و مفهومی آراء علامه طباطبایی  می­پردازیم و براساس اصول و مبانی ذکر شده در آثار ایشان، به ارائه راهکارهایی نائل می­شویم. براساس یافته­های تحلیلی از آثار علامه، مبانی ذیل رفع کننده عوامل و عوارض بی­هویتی در انسان معاصر است که برخی دارای خاصیت پیشگیری و برخی درمانی است. از جمله: 1) اصالت وجود، تشکیک وجود و حرکت جوهری ؛ 2) امکان فقری؛ 3) بسیط الحقیقه کل الاشیاء و لیس بشیء منها؛ 4) اعتدال در ترسیم فضایل و رذایل؛ 5) آموزه نظام احسن؛ 6) امکان وقوعی و ذاتی؛ 7) حاجت معلول به علت در بقا؛ 8) غایتمندی جمیع مبادی فعل اختیاری؛ 9) عنایت خداوند، علم و سایر صفات او؛ 10) معنای زندگی، 11) غایت انسان (سعادت و استکمال) و ... . این مبانی منجر به آگاهی فرد از  حقیقت خویش، سعادت و غایت و استکمال واقعی خویش گردد. همچنین سبب پیشگیری و درمان عوامل و عوارض ناشی از بی­هویتی است: از جمله غفلت، هدف نادرست، احتیاجات ساختگی، مشغولیت های بی هدف، احساس پوچی، فقر معنوی،  پیشگیری از عدم شکوفایی امیال فطری، احساس بی ملاکی، آرمان های طولانی مدت کاذب، فاقد برنامه بودن در حیات، بی مسئولیتی، اضطراب، یاس و تنبلی و... . است

cognitive prevention and therapy of the contemporary human’s identity challenges: based on the philosophical foundations of the transcendent philosophy (ḥikmat-i muta‘āliya), with emphasis on ʿallāmah ṭabāṭabāʾī’s works

this study addresses the contemporary human’s identity crisis, proposing strategies for its prevention and therapy, grounded in the philosophical principles of the transcendent philosophy (ḥikmat-i muta‘āliya), with a particular emphasis on ʿallāmah ṭabāṭabāʾī’s works. these proposed approaches align with the discipline of philosophical counselling and therapy or, in traditional terms, the healing of the soul (ṭibb al-rūḥānī). the research method is rational-analytical, involving systemic, propositional, and conceptual analysis of ʿallāmah ṭabāṭabāʾī’s views. according to principles derived from his works, some strategies are achieved. based on analytical findings derived from his works, the following philosophical foundations address the causes and manifestations of the contemporary human’s identity crisis. some have preventive efficacy; others serve therapeutic functions. these include: 1. the primacy of existence (aṣālat al-wujūd), gradation in being (tashkīk al-wujūd), and substantial motion (ḥarakat al-jawharī); 2. the contingency of indigence (imkān-i faqīrī); 3. the concept of the simple reality as encompassing all things while being none of them (basīṭ al-ḥaqīqah kull al-ashyāʾ wa laysa bi-shayʾ minhā); 4. moderation in delineating virtues and vices; 5. the doctrine of the best possible arrangement of things (niẓām-i aḥsan); 6. essential and existential possibility; 7. the need of the effect for the cause to exist; 8. teleological orientation of all voluntary actions; 9. divine providence, knowledge, and attributes; 10. the meaning of life; 11. the telos of the human being (true happiness and perfection). these foundations cultivate awareness in individuals regarding the truth of their essence, their ultimate purpose, and authentic perfection. they also serve to prevent and therapy the various symptoms and causes of identity crisis, including heedlessness, false aims, artificial needs, aimless engagement, a sense of meaninglessness, spiritual poverty, suppressed innate tendencies, a sense of not being a criterion, false long-term ideals, lack of purpose in life, irresponsibility, anxiety, despair, laziness, and more.