امکان‌سنجی مالیت دارایی‌های دیجیتال غیرمثلی در تراز فقه و حقوق ایران

شناسایی مال در فقه امامیه و به‌تبع آن در حقوق ایران، مشروط به برخورداری از ارزش مبادله‌ای، مشروعیت، تصرف‌پذیری و انتقال‌پذیری است. توکن‌های دیجیتال غیرمثلی که تحول عظیمی را در عرصۀ حقوق مالکیت معنوی و اشیای مجازی ایجاد کرده است، از دیدگاه عرف مال شناخته می‌شود؛ اما صرف شناسایی عرفی مالیت آن، سبب اعتبار مالیت از دیدگاه فقهی و حقوقی نیست و باید دیگر شرایط شناسایی مال احراز شود. این پژوهش با روش توصیفی‌‌تحلیلی و با استفاده از ابزار کتابخانه و اینترنت، به امکان‌سنجی تطبیق شرایط مالیت در حقوق ایران و فقه امامیه بر توکن‌های دیجیتال غیرمثلی می‌پردازد. هدف این پژوهش احراز مالیت این نوع از توکن‌هاست تا بتوان حاکمیت قواعد مربوط به اموال را از قبیل منقول یا غیرمنقول بودن، قابلیت توقیف و... در رابطه با این موضوع در پژوهش‌های آینده بررسی و احراز کرد. نتایج پژوهش، حاکی از انطباق معیارهای چهارگانۀ شناسایی مالکیت که از جمع‌بندی نظرات فقیهان امامیه و عرف اقتصاددانان به‌ دست ‌آمده است بر توکن‌های دیجیتال غیرمثلی است؛ بنابراین چنین توکن‌هایی در فضای مجازی، شرایط مالیت دارند و در زمرۀ دارایی‌ها قرار خواهند گرفت و آثار حقوقی مدنی و تجاری بر آن‌ها مترتب می‌‌شود.

feasibility of taxation of non-fungible digital assets (nft) in iranian jurisprudence and law

identification of property in imami jurisprudence and, accordingly, in iranian law, is conditional on having exchange value, legitimacy, possession and transferability. unusual digital tokens that have created a huge transformation in the field of intellectual property rights and virtual objects are known from the perspective of common property; however, the mere customary identification of its property is not the reason for the validity of the property from a jurisprudential and legal point of view, and other conditions for property identification must be met. this research, with a descriptive and analytical method and using library and internet tools, deals with the feasibility of applying the taxation conditions in iranian law and imami jurisprudence to non-fungible token. related to property, such as whether it is movable or immovable, the ability to seize it, etc. in relation to this issue in future research. the results of the research indicate the conformity of the four criteria for identification of ownership obtained from the summation of the opinions of imamiyyah jurists and the custom of economists on digital tokens. therefore, such tokens in virtual space have financial conditions and will be classified as assets, and civil and commercial legal effects will follow them.