ماهیت‌شناسی، احکام و آثار قرارداد توکن‌های غیرقابل تعویض (nft) در حقوق ایران

در سال‌های اخیر دارایی‌هایی به‌ وجود آمده‌ است که می‌توان از آن‌ها به‌صورت دیجیتالی در زمینه‌های گوناگون اعم از هنری، تاریخی، فرهنگی و ورزشی بهره برد. ارزش این دارایی‌ها در عرف موجب به‌وجود‌آمدن رابطۀ حقوقی میان دارایی دیجیتال و مالک آن می‌شود. مالک می‌تواند حق خود را شخصی‌سازی کند و به‌صورت یک توکن در‌آورد که قابل معامله و نقل ‌و انتقال است. به چنین توکن‌هایی توکن‌های غیرقابل تعویض (ان‌اف‌تی) می‌گویند. از طرفی، به‌علت وجود عرضه و تقاضا برای این دارایی‌ها، بازار معاملاتی برای آن‌ها وجود دارد؛ اما قواعدی که بر این بازار حاکم است با قواعد بازار‌های سنتی و حتی سایر دارایی‌های دیجیتال یکسان نیست و ان‌اف‌تی با شرایط خاص در بلاکچین معامله می‌شود. قرارداد توکن‌های غیرقابل تعویض، از آن جهت که در بستر بلاکچین منعقد می‌شود، قرارداد هوشمند است. بنابراین، علاوه‌بر بررسی ماهیت حقوقی قرارداد توکن‌های غیرقابل تعویض، باید ویژگی‌ها و آثار قرارداد هوشمندی که انتقال‌دهندۀ توکن‌ها است را جداگانه بررسی کنیم. مطالعات نشان می‌دهد که ان‌اف‌تی چگونه به ‌وجود آمده و مورد اقبال مردم قرار گرفته است، قرارداد‌هایی در این حوزه شکل گرفته است و مردم در سطح جهانی معاملاتی از این جنس انجام می‌دهند. همچنین، پژوهش‌هایی در زمینۀ اقتصادی و فنی و کپی‌رایت ان‌اف‌تی نوشته شده است. با توجه به مقتضیات خاص قرارداد هوشمند ان‌اف‌تی و تفاوت‌های موجود با قرارداد هوشمند سایر توکن‌ها، این مقاله به‌ دنبال ساختار‌بندی و تبیین ماهیت و آثار و احکام قرارداد توکن‌های غیرقابل تعویض است.

legal nature, ruling, and effects of non-fungible tokens (nft) in iranian law

in recent years, assets have emerged that can be used digitally in various fields, including artistic, historical, cultural, and sports. the value of these assets in common practice usually creates a legal relationship between the digital asset and its owner, the owner can personalize his right and tokenized into a tradable and transferable token. these tokens are called non-fungible tokens (nfts). on the one hand, a market has formed for these assets, and there is supply and demand for them. however, the rules governing this market are not the same as those of traditional markets or even other digital assets. nfts are traded under specific conditions on the blockchain; non-fungible token contracts, executed on the blockchain, are smart contracts. therefore, in addition to examining the legal nature of non-fungible token contracts, we must separately examine the characteristics and effects of the smart contract transferring the tokens. studies show how nfts have emerged and gained popularity, contracts have been formed in this field, and people engage in transactions of this nature globally. additionally, research has been written on nfts’ economic, technical, and copyright aspects. given the particularities of nft smart contracts and the differences with smart contracts of other tokens, this article seeks to structure and explain the nature, effects, and provisions of non-fungible token contracts.