واکاوی شیوه‌های حل‌وفصل اختلافات و اجرای حقوق مالکیت فکری در نمایشگاه‌ها

نمایشگاه‌ها همچنان بهترین راه تبادل جدیدترین پیشرفت‌های فناوری و بازرگانی و به‌ویژه نوآوری‌های حوزۀ مالکیت فکری و شناسایی رقبا هستند و از دیرباز بستری برای بروز اختلافات مربوط به حقوق مالکیت فکری و ازجمله ادعاهای رقبا در برابر یکدیگر‌ند. تجربه نشان داده است در اختلافات مربوط به حقوق مالکیت فکری در نمایشگاه‌ها، هردو طرف اختلاف در معرض خطر قضاوت‌های عجولانه قرار دارند. ازیک‌سو به ‌علت کوتاه‌بودن مدت برگزاری نمایشگاه، صاحبان آثار مالکیت فکری فرصت کافی برای جمع‌آوری مدارک و اقدام علیه ناقض حق را ندارند و ازسوی‌دیگر، به‌دلیل گسترده‌بودن شمار مخاطبان در نمایشگاه، هرگونه اقدام یا دستور موقت علیه خواندۀ احتمالی، به شهرت وی لطمه زده و فرصت بازاریابی را از او سلب می‌کند. براین‌اساس اتخاذ یک رویکرد مناسب برای حل‌وفصل اختلافات در راستای حمایت از حقوق مالکیت فکری با حفظ توازن میان منافع متعارض طرفین اختلاف ضرورت دارد. این مقاله با رویکردی تحلیلی، سه سازوکار حل‌وفصل اختلافات یعنی شیوۀ قضایی، شیوه‌های جایگزین حل‌وفصل اختلافات (adr) و شیوۀ اداری در راستای حمایت از حقوق مالکیت فکری در نمایشگاه‌ها را بررسی کرده است. درنهایت به نظر می‌رسد که استفاده از شیوه‌های جایگزین حل‌وفصل اختلاف و تشکیل هیئت‌های رسیدگی تخصصی سریع، بر سایر شیوه‌های موجود اولویت داشته باشد. ایجاد یک هیئت تخصصی در بازۀ فعالیت نمایشگاه یا به‌صورت دائمی در نهادهای صنفی مربوطه، به‌موجب قانون خاص یا شرط داوری در قراردادهای شرکت در ‌نمایشگاه‌ها، می‌تواند راهبردی از شیوه‌های مختلف حل‌وفصل اختلافات حقوق مالکیت فکری در نمایشگاه‌ها برای حقوق ایران باشد.

analyzing methods of resolving disputes and enforcing intellectual property rights in exhibitions

exhibitions are still the best way to exchange the latest technological and commercial developments, especially innovations in intellectual property and identifying competitors. they have long been a platform for disputes related to intellectual property rights, including the claims of competitors against each other. experience has shown that in disputes related to intellectual property rights in expositions, both dispute sides are at risk of hasty judgments. on one side, due to the short duration of the exposition, the owners of intellectual property do not have enough time to collect documents and take action against the infringer. on the other side, due to the large audience in the exposition, any action or temporary order against the possible defendant will damage his reputation and deprive him of the marketing opportunity. so, it is necessary to adopt an appropriate approach to resolve disputes to protect intellectual property rights by maintaining a balance between the conflicting interests of the parties to the dispute. with an analytical approach, this article has examined three dispute resolution mechanisms, i.e. judicial method, alternative dispute resolution methods (adr), and administrative proceedings to protect intellectual property rights in expositions. in the end, it seems that alternative dispute resolution methods and the formation of fast-specialized investigation boards have priority over other available methods. establishing a specialized board in the field of exhibition activity or permanently in the relevant trade unions, according to a specific statute or the arbitration clause in the contracts of participating in the exhibitions, can be a strategy for different methods of resolving intellectual property rights disputes in exhibitions, for iranian law.