بازاندیشی عاملیت ارادۀ آزاد در مسئولیت‌های حقوقی در پرتو یافته‌های عصب فلسفۀ نوین

هدف اصلی این مقاله، بازاندیشی تاثیر ارادۀ آزاد در گزینش تصمیم و ارتکاب کنش‌های حقوقی و تحقق مسئولیت ناشی از آن در پرتو پیشرفت‌ها و تحولات اخیر در دانش عصب‌شناسی و فلسفۀ ذهن معاصر است. پرسش اصلی این است که آیا با پیشرفت‌های اخیر، دانش عصب‌شناسی و نظریه‌های حاکم در فلسفۀ ذهن معاصر می‌توان کماکان قائل به عاملیت ارادۀ آزاد در کنش‌های حقوقی و پذیرش مسئولیت ناشی از آن بود؟ در میان دکترین حقوقی، شاهد گرایش اصلی فیزیکالیسم تقلیل‌گرا و دوگانه‌گرایی جوهری هستیم که اولی به فقدان عاملیت ذهنی و ارادی انسان و فقدان مسئولیت حقوقی و دومی ‌بر عاملیت ارادی انسان و مسئولیت حقوقی ناشی از عاملیت متمایل است. نظر پیشنهادی نویسنده بر پایۀ فیزیکالیسم غیرتقلیلی و نتیجه‌‌گرا و تمایز میان تصمیمات آنی و بدون ملاحظه دلیل و پیامد و تصمیمات معنادار و هدفمند مبتنی است که براساس آن از یک طرف، ضمن پذیرش تاثیر فیزیکی سلول‌های عصبی مغز در گزینش تصمیم و رفتار، در تاثیرگذاری غایی نفس درخصوص گزینش نهایی تصمیم و کیفیت آن برپایۀ دلایل و غایات (امیال و باورها) تاکید می‌ورزد و از طرف دیگر، به‌جای تمرکز بر مولفه‌های ذهنی خطاکار حین تصمیم‌گیری، بر قابلیت انتساب فیزیکی پیامدها به فعل ارتکابی استوار است.

rethinking the role of free will in legal responsibilities in the light of the findings of modern neuro-pilosophy

the main purpose of this article is to rethink the effect of free will in choosing a decision and committing legal actions and realizing the resulting responsibility in the light of recent advances and developments in neuroscience and contemporary philosophy of mind. the main question is whether with the recent advances in knowledge neurology and the prevailing theories in the contemporary philosophy of mind, can we still believe in the agency of free will in legal actions and accepting the resulting responsibility? the lack of mental and voluntary human agency and the lack of legal responsibility, and the latter is based on the voluntary human agency and the resulting responsibility. the author’s proposed opinion is based on non-reductive and consequential physicalism and the distinction between immediate decisions without consideration of reason and consequence and meaningful and purposeful decisions based on which, on the one hand, while accepting the physical effect of brain nerve cells on decision selection and behavior, on the influence regarding the final selection of the decision and its quality, ghayi-nafs emphasizes on the basis of reasons and goals (desires and beliefs) and on the other hand, instead of focusing on the mental components of the wrongdoer during decision-making, it is based on the physical attribution of consequences to the committed act.