تحلیلی بر ماهیت روابط بانک، مشتری و ارائه‌کنندۀ خدماتِ کارت‌های بدهی در حقوق ایران، عراق و الجزایر

با ظهور پول الکترونیکی و رواج کارت‌های اعتباری، ماهیت‌های حقوقی جدیدی پا به عرصۀ وجود گذاشتند. از میان اقسام مختلف کارت‌های اعتباری، امروزه کارت‌های بدهی به منظور شیوع بیشتر، اهمیتی زائدالوصف پیدا کرده‌اند. سه عنصر بانک صادرکننده، دارندۀ کارت‌های اعتباری و ارائه‌کنندۀ خدمت، تحلیل ماهیت روابط بین اطراف و شناخت آثار را دشوار کرده است. هدف از این پژوهش، شناخت و تحلیل این ماهیت دشوار است که براساس روش توصیفی ‌ تحلیلی سامان یافته است. در نظام حقوقی عراق، ایران و الجزایر، به جهت ورود‌ نکردن مقنن به روشن‌ کردن ماهیت مزبور، حداقل پنج نظریۀ حوالۀ حق، حوالۀ دین، تعهد به نفع ثالث، نیابت در ایفاء و عقد نامعین شناسایی شده که در این نوشتار، به فراخور مطالعۀ تطبیقی، موارد فوق محل توجه و تحلیل قرار گرفته است. حوالۀ حق و حوالۀ دین در هیچ‌یک از نظام‌های مزبور قابلیت پذیرش ندارد. در مقابل، تعهد به نفع ثالث و نیابت در ایفا در حقوق عراق و الجزایر با پذیرشی نسبی مواجه شده است. در حقوق ایران، با توجه به ماهیت خاص این روابط و همچنین وجود مادۀ 10 قانون مدنی که بیانگر اصل حاکمیت اراده است، می‌توان ماهیت مزبور را عقد نامعین دانست تا شامل تمامی ماهیت مزبور باشد.

an analysis of the nature of bank, customer, and debit card service provider relationships in the laws of iran, iraq and algeria

with the emergence of electronic money and the spread of credit cards, new legal aspects emerged. among the different types of credit cards, debit cards have become more important due to their prevalence. the three elements of the issuing bank, the credit card holder and the service provider have made it difficult to analyze the nature of the relationships between the surroundings and recognize the works. the purpose of this research is to identify and analyze this difficult nature, which is organized based on descriptive and analytical methods. in the legal system of iraq, iran and algeria, due to the absence of the legislator to clarify the said nature, at least five theories of transfer of rights, transfer of debt, commitment to the benefit of a third party, proxy in performance and indefinite contract can be recognized, which are worth studying in this article. the comparison of the above cases has been the focus of attention and analysis. right transfer and debt transfer cannot be accepted in any of the mentioned systems. on the other hand, the obligation for the benefit of the third party and representation in the performance has been met with relative acceptance in the laws of iraq and algeria. in iranian law, according to the specific nature of these relationships and also the existence of article 10 of the civil code, which expresses the principle of the sovereignty of the will, the aforementioned nature can be considered an indefinite contract to include all of the aforementioned nature.