شناسایی و ارزیابی ویژگی‌های کالبدی/ عملکردی مسکن قابل استطاعت پایدار (قیاس تطبیقی 7 نمونه مطالعاتی)

علی‌رغم پذیرش ضرورت تحقق مسکن قابل استطاعت پایدار در دو دهه گذشته و توسعه برخی مدل‌های مفهومی، چارچوب کالبدی و الگوهای معماری این نوع از مسکن همچنان مبهم است. لذا این پژوهش، با هدف تعریف الگوی مسکن قابل استطاعت پایدار و شناسایی راهکارهای طراحی آن صورت گرفت. روش تحقیق پژوهش ترکیبی بوده و با بهره‌گیری از روش‌های توصیفی، مورد پژوهی و قیاس تطبیقی، در دو گام صورت گرفته است. در گام اول با تحلیل محتوا، مولفه‌های کالبدی پرتکرار در پژوهش‌های پیشین شناسایی شده و بر اساس ارتباط و تاثیر متقابل در دو دسته قرار گرفتند. در گام دوم نمونه‌های مطالعاتی موفق بر اساس مولفه‌های مستخرج در گام اول تحلیل شد و با قیاس آن‌ها با یکدیگر، راهکارهای طراحی به‌عنوان نتایج به دست آمدند. یافته‌های پژوهش نشان داد 9 مولفه پرتکرار و قابل‌تعمیم مرتبط با طراحی مسکن قابل استطاعت پایدار مستخرج از ادبیات موضوع وجود دارد که در نمونه‌های موفق جهانی نیز، با راهکارهایی متنوع و تفاوت‌هایی در هر نمونه، تحقق یافتند. مولفه‌ها شامل امکان تعامل ساکنان در سطح محله، ایمنی و امنیت، فضای سبز عمومی، اختلاط کاربری، کیفیت ادراک شده/ واقعی، مساحت بهینه واحدها، اختلاط واحدها با تنوع مساحت، طراحی انعطاف‌پذیر، طراحی کارآمد محیط زیستی (محوریت انرژی/ آب) می‌باشند. نتایج نشان می‌دهد در این نوع از مسکن با هدف طراحی اقتصادی، تلاش برای طراحی پایدار به‌منظور کاهش هزینه زندگی، حذف پارکینگ اختصاصی، اختصاص فضای باز نیمه عمومی و فضای سبز در تمام نمونه‌ها برای جبران ابعاد کوچک واحدها و افزایش پایداری اجتماعی، تبعیت کامل فرم از عملکرد و گاهی انتخاب ساده‌ترین فرم ممکن به دلیل سرعت و سهولت ساخت و کاهش هزینه تمام شده ساختمان، از راهکارهای پرتکرار است.

identification and evaluation of physical/functional characteristics of sustainable affordable housing: a comparative analysis of seven case studies

despite the acceptance of the necessity of achieving affordable, sustainable housing in the last twenty years and the emergence of conceptual models, frameworks, and architectural patterns, the specific form of such housing remains ambiguous. therefore, this research, with the aim of defining an architectural pattern for affordable, sustainable housing and identifying design solutions, was conducted. the research method was a combination of descriptive and analytical methods, utilizing descriptive, exploratory, and comparative research approaches in two steps. in the first step, through content analysis, recurrent physical components in previous studies were identified and categorized into two groups based on their relationship and mutual impact. in the second step, successful case studies were analyzed based on the extracted components from the first step, and by comparing them with each other, design solutions were obtained as results. the research finding show that in conceptual frameworks and previous studies. there are nine frequent and generalizable components related to the design of affordable, sustainable housing extracted from the literature, which are also realized in successful global examples through various solutions and differences in each case. these components include the possibility of resident interaction at the neighborhood level, safety and security, public green space, functional mix, perceived/actual quality, optimal unit sizes, a mix of units with size variety, flexible design, and environmentally efficient design (energy/water focus). the identified components, both physical and functional characteristics, and implementation solutions outline an architectural pattern for housing that can guide affordable, sustainable housing designers and developers. the results indicate that in this type of housing, aimed at economic design, efforts for sustainable design to reduce living costs, eliminate dedicated parking, allocate semi-public open space and green space  to compensate for the small size of units and increase social sustainability, full compliance of the form with functionality, and sometimes choosing the simplest possible form due to the speed and ease of construction and reduced building life cycle costs, are common and repetitive solutions.