تبیین تاثیر فرهنگ سازمانی سبز و اقدامات مدیریت منابع انسانی سبز بر عملکرد محیط زیستی کارکنان با نقش میانجی نوآوری سبز

مقدمه: در دهه‌های اخیر نگرانی در مورد محیط طبیعی به یک موضوع بحرانی تبدیل شده است. بخش صنعت به عنوان یک بخش کلیدی و موثر در چرخه اقتصادی کشور نیز از فشارهای اجتماعی و نهادی مرتبط با مسائل محیط‌زیستی مجزا نمانده است. از این‌رو، سازمان‌های دوستدار محیط زیست به دنبال یافتن شیوه‌ها و تکنیک‌هایی برای کاهش اثرات محیط‌زیستی علاوه بر مقابله با مسائل اقتصادی می‌باشند. هدف اکثر شرکت‌های دوستدار محیط زیست حذف ضایعات و پسماندهای آلاینده و به طبع آن افزایش بازدهی شرکت می‌باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی‌تاثیر فرهنگ سازمانی سبز و مدیریت منابع انسانی سبز بر عملکرد محیط زیستی کارکنان با نقش میانجی نوآوری سبز صورت گرفت.مواد و روش ‌ها: این پژوهش برحسب هدف و ماهیت، یک مطالعه کمی و کاربردی، براساس نحوه گرد‌آوری داده‌ها از نوع پژوهش های توصیفی همبستگی و از نظر افق زمانی پژوهشی مقطعی می‌باشد. جامعه آماری این پژوهش، کلیه‌ کارکنان شرکت فولاد خوزستان می‌باشند که از میان آن‌ها، تعداد 368  نفر به عنوان نمونه به روش نمونه ‌گیری تصادفی ساده انتخاب و در نظر گرفته شد. گردآوری داده ها به روش میدانی و با استفاده از پرسشنامه ‌های استاندارد صورت گرفت. روایی صوری و محتوایی داده ‌ها توسط اساتید و خبرگان و پایایی آن ‌ها نیز با استفاده از آلفای کرونباخ، مورد تایید قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از مدل‌سازی معادلات ساختاری به روش حداقل مربعات جزئی در نرم‌افزار smart pls نسخه 3,3,3 استفاده شده است.نتایج: یافته‌های پژوهش نشان داد که اقدامات مدیریت منابع انسانی و فرهنگ سازمانی سبز بر نوآوری سبز و عملکرد محیط زیستی کارکنان تاثیر مثبت و معناداری دارد. همچنین تاثیر مثبت اقدامات مدیریت منابع انسانی سبز بر فرهنگ سازمانی سبز و نوآوری سبز بر عملکرد محیط زیستی به ‌طور معناداری تایید گردید. نتایج همچنین نشان داد نوآوری سبز به ‌عنوان میانجی در رابطه بین اقدامات مدیریت منابع انسانی و فرهنگ سازمانی سبز با عملکرد محیط ‌زیستی کارکنان، نقشی کلیدی ایفا می‌کند.بحث: با توجه به اهمیت و ضرورت پایداری، شناخت عوامل موثر بر محیط زیست، می تواند منجر به بهبود و ارتقاء عملکرد محیط زیستی و پایداری شود. توجه مدیران به اقدامات منابع انسانی سبز، فرهنگ سازمانی و نوآوری سبز در این راستا یاری ‌دهنده است. با آموزش و اقدامات منابع انسانی، می‌توان فرایندهای مدیریت سبز را تسهیل نموده و قابلیت‌های بنیادی را از طریق بسط، تعمیق و تسهیم دانش سبز، ایجاد باور و رهنمودهای لازم در منابع انسانی شکل داد. مدیران با اﺟﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎی ﻣﺤﻴﻄ‌زیستی از ﻃﺮﻳﻖ استخدام کارکنان حامی محیط زیست، ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﺎداش ﺳﺒﺰ و ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪﺳﺎزی ﻛﺎرﻛﻨﺎن از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎی آﻣﻮزش ﺳﺒﺰ، ﺷﺮاﻳﻂ را ﺑﺮای اﻳﺠﺎد و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﺳﺒﺰ ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﻮده ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ در ﺑﺴﺘﺮ فرﻫﻨﮕﻲ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﻪ ﺑﻬﺒﻮد ﻣﺴﺘﻤﺮ ﻋﻤﻠﻜﺮد محیط‌زیستی دﺳﺖ ﻳﺎﺑﻨﺪ. ارتقاء فرهنگ سبز باعث می شود مواد اولیه‌ای برای تولید کالا و خدمات انتخاب شوند که حداقل آلودگی محیط‌زیستی را به همراه داشته باشد. با ترویج فرهنگ پایداری و ادغام شیوه‌های دوستدار محیط زیست در استراتژی‌های منابع انسانی، سازمان‌ها می‌توانند به نتایج محیط‌زیستی بهتری دست یابند و در عین حال، قابلیت‌های اقتصادی خود را حفظ کنند.

explaining the impact of green organizational culture and green human resource management practices on employees’ environmental performance with the mediating role of green innovation

introduction: in recent decades, concern for the natural environment has become a critical global issue. the industrial sector, as a key and significant component of the country’s economic cycle, has not been immune to the growing social and institutional pressures related to environmental issues. therefore, environmentally conscious organizations are actively seeking innovative methods and techniques to minimize their ecological footprint while simultaneously addressing economic demands and challenges. the primary goal of most eco-friendly companies is to eliminate waste and polluting by products, thereby enhancing operational efficiency and sustainability. this research aims to explore the impact of green organizational culture and green human resource management on employees’ environmental performance with the mediating role of green innovation.materials and methods: this research is a quantitative and applied study based on its purpose and nature, classified as descriptive correlational research in terms of data collection method, and is cross-sectional in terms of research time horizon. the statistical population of this study consists of all employees of the khuzestan steel company, from this population, a sample of 368 individuals was selected using simple random sampling method and considered for the study. data collection was conducted through field research using standardized questionnaires. the face and content validity of the data were confirmed by professors and experts, and their reliability were also verified using cronbach’s alpha. for data analysis, structural equation modeling using the partial least squares method was employed in smart pls software version 3.3.3.results: the research findings indicated that green human resource management practices and green organizational culture have a positive and significant impact on green innovation and the environmental performance of employees. additionally, the positive impact of green human resource management practices on green organizational culture, as well as the effect of green innovation on environmental performance, was significantly confirmed. the results also showed that green innovation plays a key mediating role in the relationship between human resource management practices and green organizational culture with the environmental performance of employees.discussion: given the importance and necessity of sustainable development, understanding the factors affecting the environment can lead to the improvement and enhancement of environmental performance and sustainability. managers’ attention to green human resource management practices, organizational culture, and green innovation is helpful in this regard. through training and human resource actions, green management processes can be facilitated, and fundamental capabilities can be developed by expanding, deepening, and sharing green knowledge, as well as creating the necessary beliefs and guidelines within human resources. by implementing environmental programs through the recruitment of environmentally supportive employees, a green reward management system, and empowering employees through green training programs managers can create and develop conditions for establishing and developing a green organizational culture, enabling continuous improvement of environmental performance. promoting a green culture also ensures that raw materials for the production of goods and services are chosen with minimal environmental pollution. by fostering a culture of sustainability and integrating eco-friendly practices into human resource strategies, organizations can achieve better environmental outcomes while maintaining economic viability.