اثربخشی درمان فعال‌سازی رفتاری بر هیجان‌خواهی و راهبردهای مقابله‌ای پسران مقطع متوسطه دوم دارای نشانگان اختلال شخصیت ضد اجتماعی

زمینه و هدف:  هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان فعال‌سازی رفتاری بر هیجان‌خواهی و راهبردهای مقابله‌ای پسران مقطع متوسطه دوم دارای نشانگان اختلال شخصیت ضد اجتماعی بود. روش پژوهش: پژوهش حاضر از نظر هدف از نوع کاربردی و شیوه انجام آن نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با یک گروه آزمایش و یک گروه کنترل و دوره پیگیری سه ماهه بود. از این رو، جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان پسر دوره دوم متوسطه بود که در سال 1399 به کلینیک مشاوره خصوصی شهر کرمان مراجعه کردند و به شیوه نمونه‌گیری در دسترس تعداد 30 نفر انتخاب و به صورت تصادفی در یک گروه آزمایش (15 نفر) و یک گروه کنترل (15 نفر) گمارده شدند. سپس، روی گروه آزمایش بسته درمان فعالسازی رفتاری کانترل، بوش و راش (2009) اجرا شد. به منظور گردآوری داده‌ها، ابزار پژوهش شامل پرسشنامه سبک مقابله‌ای لازاروس (1988) و پرسشنامه هیجان خواهی آرنت (1992) بود. در بخش توصیفی از جدول‌های توزیع فراوانی استفاده شده و در بخش استنباطی تحلیل داده ها از تحلیل واریانس مختلط با اندازه‌گیری‌های مکرر و آزمون تعقیبی بنفرونی و نسخه 26 نرم افزار اس.پی.اس.اس استفاده شد. یافته ‏ها:  با توجه به مقدار و سطح معناداری در تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر در متغیر راهبردهای مقابله‌ای (p=0/001 و f=9/36) و هیجان‌خواهی (p=0/002 و f=8/81) می‌توان نتیجه گرفت که مداخله به کار رفته در این پژوهش یعنی درمان فعالسازی به عنوان متغیر مستقل به طور معناداری باعث وقوع تغییرات در متغیرهای وابسته (راهبردهای مقابله‌ای و هیجان‌خواهی) شده است. نتیجه ‏گیری: بر اساس یافته‌های موجود می‌توان نتیجه‌گیری نمود که برای درمان مبتلایان به نشانگان اختلال شخصیت ضد اجتماعی، درمان فعالسازی رفتاری می‌تواند مفید واقع شود. 

the effectiveness of behavioral activation therapy on sensation seeking and coping strategies of secondary school boys with antisocial personality disorder

background and aim:   the effectiveness of behavioral activation therapy on sensation seeking and coping strategies of secondary school boys with antisocial personality disorder. methods:  in terms of purpose, the current research was of applied type and the method of conducting it was semi-experimental with a pre-test and post-test design with an experimental group and a control group and a three-month follow-up period. therefore, the statistical population of the research included all male students of the second year of high school who referred to the private counseling clinic of kerman city in 2022. 30 people were selected by available sampling and randomly assigned to an experimental group (15 people) and a control group (15 people). then, the behavioral activation treatment package of cantrell, bush and rush (2009) was implemented on the experimental group. in order to collect data, the research tools included lazarus’ coping style questionnaire (1988) and arendt’s excitement questionnaire (1992). in the descriptive part, frequency distribution tables were used, and in the inferential part of data analysis, mixed variance analysis with repeated measurements and bonferroni’s post hoc test and spss software version 26 were used. results:  the f-value and significance level were obtained in the analysis of variance with repeated measurement in the variables of coping strategies (f = 9.36 and p = 0.001) and sensation seeking (f = 8.81 and p = 0.002). it can be concluded that the intervention used in this research, namely activation therapy as an independent variable, has significantly caused changes in the dependent variables (coping strategies and sensation seeking). conclusion:  based on the available findings, it can be concluded that behavioral activation therapy can be useful for the treatment of antisocial personality disorder patients.