تحلیل دلالت‌های تمدنی واژه فلاح در قرآن کریم با تاکید بر نقش امنیت

واژه فلاح از مفاهیم بنیادین تمدنی است که علاوه بر بُعد فردی، در ساختارهای اجتماعی و امنیتی نیز نقشی اساسی دارد. این پژوهش با هدف تحلیل دلالت‌های تمدنی فلاح در قرآن کریم، با تاکید بر نقش امنیت، به بررسی مفهوم آن و پیوندش با عناصر کلیدی تمدن اسلامی می‌پردازد. روش تحقیق بر اساس چارچوب نظری ایزوتسو تنظیم شده و با بهره‌گیری از تفاسیر معتبر همچون طبری، مجمع‌البیان و المیزان، ابعاد مختلف ارتباط فلاح با امنیت اجتماعی و تمدنی مورد واکاوی قرار گرفته است.یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که آیاتی مانند آل‌عمران (200) و انفال (45) با تاکید بر اصول اخلاقی، اجتماعی و عبادی، زمینه‌های تحقق امنیت پایدار و شکوفایی تمدنی را تبیین می‌کنند. همچنین، واژگان مرتبط با فلاح مانند تقوا، صبر، ذکر، اجتناب از گناه، شکر و علم، نقشی کلیدی در استقرار امنیت اجتماعی و توسعه تمدنی دارند.نتایج تحقیق حاکی از آن است که فلاح در قرآن کریم نه‌تنها به رستگاری فردی، بلکه به بنیان‌گذاری نظام‌های اجتماعی و تمدنی پایدار و امن ارتباط دارد. این مفهوم، با پیوند دادن امنیت، معنویت و عدالت اجتماعی، زیربنایی برای شکل‌گیری تمدن اسلامی و استمرار آن فراهم می‌کند.

analysis of the civilizational implications of the word falah in the holy quran with emphasis on the role of security

the term fallah is one of the fundamental concepts of civilization that، in addition to the individual dimension، also plays a fundamental role in social and security structures. this research aims to analyze the civilizational implications of fallah in the holy quran، emphasizing the role of security، and examines its concept and its connection with key elements of islamic civilization. the research method is based on the theoretical framework of izutsu and، using authoritative interpretations such as tabari، majma' al-bayan، and al-mizan، various dimensions of the relationship between fallah and social and civilizational security have been analyzed. the research findings show that verses such as al-imran (200) and anfal (45)، emphasizing moral، social، and religious principles، explain the grounds for achieving sustainable security and civilizational prosperity. also، words related to fallah such as piety، patience، remembrance، avoidance of sin، gratitude، and knowledge، play a key role in establishing social security and civilizational development. the results of the research indicate that the concept of fallah in the holy quran is not only related to individual salvation، but also to the establishment of stable and secure social and civilizational systems. this concept، by linking security، spirituality، and social justice، provides a foundation for the formation and continuation of islamic civilization.