ارائه چارچوبی برای تردید حرفه ای حسابرسان با رویکرد نظریه رفتار برنامه ریزی شده

تردید حرفه‌ای ارزیابی نقادانه شواهد حسابرسی و نظریه رفتار برنامه ریزی شده، مدلی است که تلاش می کند، رفتارهای غیرارادی افراد را پیش بینی کند. هدف این پژوهش تبیین چارچوبی برای تردید حرفه ای حسابرسان بر اساس نظریه رفتار برنامه ریزی شده می باشد. این پژوهش از نوع پیمایشی با رویکرد کیفی و کمی است. در بخش کیفی، نمونه گیری به روش غیر احتمالی هدفمند از تعداد 25 نفر از اساتید، مدیران و صاحبنظران حسابداری و حسابرسی به انجام رسید. در بخش کمّی تحقیق، جامعه آماری شامل 142 نفر از اساتید و صاحبنظران در حوزه حسابداری و حسابرسی بودند که به صورت تصادفی انتخاب شدند. نتایج با استفاده از نرم‌افزار pls- smart تجزیه‌وتحلیل شده‌اند. با توجه به نتایج پژوهش ، 9 گویه ی اصلی به عنوان مولفه های مدل در بعد کیفی تعیین شد. نتایج پژوهش در بخش کمّی نیز حاکی از آن بود که بروز رفتار تردیدآمیز حرقه ای از سوی حسابرس تحت تاثیر سطح تمایل وی به انجام یا عدم انجام این رفتار بر اساس سه عامل نگرش نسبت به رفتار، هنجارهای ذهنی، کننرل رفتاری ادراک شده می باشد. بنابراین استفاده از الگوی رفتار برنامه ریزی شده می تواند آگاهی بخشی دقیقی از میزان تمایل حسابرسان به ارتقای سطح تردید حرفه‌ای، به عنوان راهکاری برای پیشگیری از سویه‌های رفتاری حسابرسان و در نتیجه و ارتقای موقعیت‌ حرفه‌ حسابرسی در جامعه‌ در پی داشته‌ باشد.

providing a framework for auditors’ professional skepticism with the approach of the theory of planned behavior

professional skepticism is a critical evaluation of audit evidence and the theory of planned behavior is a model that tries to predict people’s involuntary behaviors. the purpose of this research is to explain a framework for auditors’ professional doubt based on the theory of planned behavior. this research is a survey type with a qualitative and quantitative approach. in the qualitative part, a targeted non-probability sampling of 25 professors, managers and accounting and auditing experts was done. the statistical population of the research in the quantitative part was 142 professors and experts in the field of accounting and auditing who were randomly selected. the results were analyzed using pls-smart software. according to the results of the research in the qualitative dimension, 9 main items were determined as the components of the desired model. in the quantitative part, the results of the research showed that the auditor’s suspicious behavior was influenced by the level of his willingness to do or not to do this. behavior is based on three factors: attitude towards behavior, mental norms, and perceived behavioral control. therefore, the use of the planned behavior pattern can provide accurate information about the auditors’ willingness to raise the level of professional doubt, as a way to prevent auditors’ behavioral strains and, as a result, to improve the position of the auditing profession in society.