اولویت بندی عوامل موثر بر تاب آوری اقتصادی خانوارهای روستایی در برابر خشکسالی (مورد مطالعه: بخش دستگردان شهرستان طبس)

خشکسالی به لحاظ اینکه محدوده وسیعی از سرزمین را در برمی‌گیرد، پیچیده‌تر از دیگر بلایای طبیعی است و به همین علت جمعیت بیشتری را تحت تاثیر قرار می‌دهد. مطالعه حاضر با هدف اولویت بندی عوامل موثر بر افزایش تاب آوری اقتصادی خانوارهای روستایی بخش دستگردان شهرستان طبس در برابر خشکسالی انجام شده است. پژوهش حاضر از نظر ماهیت از نوع کمی و از لحاظ هدف، کاربردی است. جامعه آماری شامل تمامی روستائیان بالای 18 سال بخش دستگردان شهرستان طبس بوده است. با توجه به در دسترس نبودن اطلاعات دقیق در خصوص تعداد افراد این جامعه آماری، با استفاده از فرمول کوکران و آخرین عدد جدول مورگان تعداد 384 نفر به عنوان حجم نمونه آماری مورد مطالعه قرار گرفت. شیوه نمونه گیری در این پژوهش به‌صورت طبقه ای بوده است. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه محقق ساخته در قالب طیف لیکرت اقدام شده است. نتایج نشان داد که از نظر روستاییان بیشتر عوامل تاثیرگذار در تاب آوری آنها در برابر مخاطره خشکسالی و افزایش قدرت سازگاری آنها با شرایط خشکسالی، تقویت مشارکت محلی روستاییان بوده، دوم توجه به دانش بومی، سوم توسعه بیمه محصولات و چهارم توسعه بذور و گونه های مقاوم قرار دارد که براساس نتایج پژوهش دارای کوتاه ترین فاصله از ایده آل مثبت و دورترین فاصله از ایده آل منفی هستند.

prioritization of the effective factors on increasing the economic resilience of rural households against drought (study case: dastgerdan section of tabas county)

drought, due to its extensive geographical impact, presents a more intricate challenge compared to other natural disasters, consequently affecting a larger population. this study aims to prioritize the factors influencing the enhancement of economic resilience among rural households confronting drought in the villages of the tastagaran section within tabas city. the research adopts a quantitative approach and is practically oriented, examining theoretical constructs in real-world contexts and scenarios. the statistical population encompasses all villagers aged 18 and above in tabas city. given the unavailability of precise population data, a statistical sample of 384 individuals was selected using cochran's formula and the last number from morgan's table. the sampling method employed is stratified, where the tastagandar section is divided into two strata: tastagandar and yekhab. the sample size is then determined via random sampling within the chosen strata. data collection relied on a questionnaire structured as a likert scale. subsequently, collected data underwent analysis to derive the findings. results indicate that, from the villagers' perspective, the most influential factors enhancing their resilience against drought risks and improving their adaptability to drought conditions include strengthening local community participation, emphasizing local knowledge, developing crop insurance schemes, and fostering the growth of drought-resistant seeds and varieties. notably, these factors exhibit the shortest distance from positive ideals and the farthest distance from negative ideals, suggesting their pivotal role in economic resilience against drought.