اثربخشی درمان مبتنی بر نوروفیدبک بر روی شبکه‌های مغزی کودکان دبستانی دچار اختلال نقص توجه/ بیش‌فعالی

هدف: هدف از پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی درمان‌های مبتنی بر نوروفیدبک بر روی شبکه‌های مغزی کودکان دبستانی دچار اختلال نقص توجه / بیش‌فعالی بود.روش پژوهش: پژوهش حاضر از لحاظ هدف یک مطالعه شبه آزمایشی دارای گروه مقایسه همراه با گمارش تصادفی، پیش‌آزمون- پس آزمون است. هدف از پژوهش شبه آزمایشی، یافتن علت‌های احتمالی یک الگوی رفتاری است. طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل از جمله طرح‌های آزمایشی است که در آن آزمودنی‌ها به‌صورت تصادفی انتخاب و به‌کمک همین روش در گروه‌های مختلف جایگزین می‌شوند. در این پژوهش درمان مبتنی بر نوروفیدبک به‌عنوان متغیرهای مستقل در نظر گرفته شده‌است و اثر بخشی آن بر شبکه‌های مغزی کودکان دبستانی دچار اختلال نقص توجه / بیش‌فعالی به‌عنوان متغیر وابسته قرار می‌گیرد. جامعه آماری شامل کلیه کودکان دبستانی مبتلا به اختلال نقص توجه / بیش‌فعالی می‌باشد که به مراکز مرتبط در شهر شیراز مراجعه می‌کنند. حجم نمونه 160 نفر می‌باشد. روش نمونه گیری به‌صورت هدفمند است بدین صورت که که از مراکز درمانی مربوطه که در فصل بهار و تابستان پرونده فعال درمانی داشتند و بالغ بر 160 پرونده می‌شد، تعداد 30 مبتلا انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان بر اساس پرسش‌نامه کانرز (فرم والدین) و همچنین مصاحبه بالینی با والدین و کودک دچار اختلال بیش‌فعالی / نقص توجه شناسایی و ارزیابی شدند. یافته‌ها: نتایج به‌دست‌آمده از پژوهش حاضر حاکی از آن است که مداخله نوروفیدبک بیشترین اثر را در ناحیه گیجگاهی در سمت راست در امواج تتا و آلفا و موج تتا در سمت مقابل نشان داده است. در نتایج به‌دست آمده از مقیاس برآورد کمی کوهرنس نشان داد بیشترین تغییرات در ناحیه fp1/fp2 در امواج دلتا، آلفا و بتا و همچنین f3/f4 در امواج دلتا، تتا و آلفا به میزان بیشتر و همچنین در t3/t4 روی موج دلتا، و نیز o1/o2 روی موج تتا ،f7/f8 روی موج بتا، f7/t5 روی موج آلفا و نیز c3/c4 به میزان کمتر دیده شد.نتیجه‌گیری: بررسی‌ها نشان داد که نوروفیدبک همراه با تکالیف شناختی، توانست نشانه‌های نقص توجه را کاهش دهد و از این رو روشی موثر برای کاهش نشانه‌ها در این اختلال می‌باشد. نتایج نمایانگر اثربخشی نوروفیدبک در درمان نشانه‌های اختلال نقص توجه بود. در پژوهشی‌های متعدد دیگر نیز نتایج همسو با پژوهش کنونی گزارش گردیده‌است و در همه آنها به اثر بخشی و اندازه اثر مناسب روش نوروفیدبک در بهبود نشانه‌های اختلال و بهبود سطح تمرکز افراد مبتلا در کنار سایر روش‌های درمانی نظیر دارودرمانی تاکید گردیده‌است.

the effectiveness of neurofeedback-based treatment on the brain networks of primary school children with attention deficit/hyperactivity disorder

purpose: the purpose of this study was to compare the effectiveness of neurofeedback-based treatments on the brain networks of primary school children with attention deficit/hyperactivity disorder.research method: the purpose of this research is a quasi-experimental study with a comparison group with random assignment, pre-test-post-test. the purpose of quasi-experimental research is to find possible causes of a behavior pattern. the pre-test and post-test design with control group is one of the experimental designs in which subjects are randomly selected and replaced in different groups using the same method. in this research, neurofeedback-based treatment is considered as an independent variable, and its effectiveness on the brain networks of primary school children suffering from attention deficit/hyperactivity disorder is considered as a dependent variable. the statistical population includes all primary school children with attention deficit/hyperactivity disorder who refer to related centers in shiraz city. the sample size is 160 people. the sampling method is targeted in such a way that 30 patients were selected from the relevant medical centers that had active treatment cases in the spring and summer season and amounted to 160 cases. the participants were identified and evaluated based on the connors questionnaire (parent form) as well as clinical interviews with parents and children suffering from attention deficit/hyperactivity disorder.findings: the results obtained from the present study indicate that the neurofeedback intervention has shown the greatest effect in the temporal region on the right side in theta and alpha waves and the theta wave on the opposite side. in the results obtained from the coherence quantitative assessment scale, it showed the most changes in the fp1/fp2 area in delta, alpha and beta waves, as well as f3/f4 in delta, theta and alpha waves to a greater extent, and also in t3/t4 on the delta wave. also, o1/o2 on theta wave, f7/f8 on beta wave, f7/t5 on alpha wave and c3/c4 were seen to a lesser extent.conclusion: the studies showed that neurofeedback along with cognitive tasks was able to reduce the symptoms of attention deficit disorder and hence it is an effective method to reduce the symptoms of this disorder. the results showed the effectiveness of neurofeedback in treating the symptoms of attention deficit disorder and this study found the effect size reported a significant effect for the treatment of attention deficit and impulsivity and a moderate effect size for the treatment of hyperactivity. in many other researches,