تبیین مدل ارتقاء شاخص‌های روان‌شناسی محیطی از طریق معماری بیوفیلیک

انسان همواره بخشی جدایی‌ناپذیر از طبیعت بوده و اقدامات او به طور مستقیم بر محیط و بالعکس محیط نیز بر زندگی انسان تاثیرگذار بوده است. یکی از محیط های تاثیرگذار بر انسان ها طبیعت است. در این راستا تاثیر معماری بیوفیلیک به عنوان یک الگوی معماری معاصر طبیعت محور، بر انسان ها و رفتار عملکرد آن ها در چهارچوب حوزه دانشی روان شناسی محیطی کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. هدف این پژوهش ابتدا استخراج و دسته بندی ابعاد، مولفه ها و شاخص های روان شناسی محیطی و معماری بیوفیلیک بوده و در نهایت به دنبال تلفیق این دو مفهوم و تبیین مدلی برای ارتقاء شاخص های روان شناسی محیطی از طریق معماری بیوفیلیک است. این پژوهش به منظور این که بتواند جامع ترین دسته بندی را از ابعاد، مولفه ها و شاخص های روان شناسی محیطی و معماری بیوفیلیک ارائه بدهد، از پروتکل نگاشت سیستماتیک در جهت یافتن منابع مورد نظر خود بهره برده است و براساس تحلیل محتوا و تجزیه و تحلیل مقالات بدست آمده از این فرآیند به ارائه یافته ها، بحث و نتیجه گیری پرداخته است. یافته ها نشان می دهند که شاخص های روان شناسی محیطی در شش مولفه محدوده و حریم شخصی، ادراکات محیطی، جهان فرهنگی- اجتماعی، توانمندسازی فردی، احساسات فردی و سلامت جسم و روان دسته بندی شده اند و شاخص های مختلف معماری بیوفیلیک بر این مولفه ها و شاخص های مرتبط آن تاثیر گذارند. طیف وسیعی از شاخص های معماری بیوفیلیک در قالب سه دسته طبیعت در فضا، آنالوگ های طبیعی و رابطه انسان با طبیعت بر شش مولفه ی روان شناسی محیطی تاثیرگذار بوده و مشخص کردن این که هر شاخص معماری بیوفیلیک چگونه می تواند به ارتقاء روان شناسی محیطی کمک کند، می تواند به طراحان در ارائه الگوهای طراحی مناسب در معماری بیوفیلیک یاری دهد. 

developing a model for improving environmental psychological indicators through biophilic architecture

humans have always been an integral part of nature, and their actions directly impact the environment, while conversely, the environment also influences human life. one of the environments that influence humans is nature. however, research in environmental psychology has paid less attention to the impact of biophilic architecture as a contemporary nature-oriented architectural model on humans and their performance and behavior. the present study aims to first identify and categorize the dimensions, components, and indicators of environmental psychology and biophilic architecture and seek to integrate these two concepts into a model to improve environmental psychology indicators through biophilic architecture. to present the most comprehensive classification of dimensions, components, and indicators of environmental psychology and biophilic architecture, this study adopted a systematic mapping protocol to collect the data from related sources. furthermore, a content analysis approach was used to analyze the collected data. the indicators of environmental psychology were categorized into six components; scope and privacy, environmental perceptions, cultural-social world, individual empowerment, individual emotions, and physical and mental health. the findings indicated various indicators of biophilic architecture affect the indicators of environmental psychology. a wide range of biophilic architecture indicators including nature in space, natural analogs, and the relationship between man and nature affect the six components of environmental psychology and determine how each biophilic architecture indicator can improve environmental psychology. the insights from this study can help architects and designers develop effective design patterns in biophilic architecture.