شناسایی و سنجش پیامدهای مهاجرت معکوس بر مسکن روستایی (مطالعه موردی: روستاهای بخش مرکزی شهرستان ماسال)

امروزه بازگشت شهرنشینان به روستاها، تحت عنوان مهاجرت معکوس یا شهر گریزی با شدت و آهنگ رشد سریع‌تری نسبت به گذشته بوده که قطعا اثراتی را بر روستاها دارد. یکی از مهمترین آنها، تغییرات مسکن روستایی می باشد. هدف اصلی تحقیق، شناسایی و سنجش پیامدهای مهاجرت معکوس بر مسکن روستایی با مطالعه موردی روستاهای بخش مرکزی شهرستان ماسال است. پژوهش به روش آمیخته (کیفی-کمی) با هدف کاربردی و روش ترکیبی (اکتشافی و تجربی) انجام شده است، ابتدا عوامل اولیه استخراج شده از مطالعه کتابخانه ای به همراه عوامل احصاء شده از 20 مصاحبه ساختاریافته؛ توسط10کارشناس مورد تحلیل محتوایی (cvr) قرار گرفته و نهایتاً عوامل نهایی در قالب پرسشنامه توسط نمونه آماری ارزیابی شده است. در حالت کلی، جامعه آماری این تحقیق را روستاهای بخش مرکزی شهرستان ماسال تشکیل می دهد که به روش ترکیبی تعداد 6 روستا به عنوان نمونه آماری تحقیق انتخاب شدند. در حالت اخص ، جامعه آماری این پژوهش به دو بخش کیفی و کمی تقسیم‌بندی می‌شود. در بخش کیفی (مصاحبه)، متخصصین و خبرگان به روش انتخابی و در ادامه به روش گلوله برفی تعیین و به‌صورت هدفمند مورد پرسشگری قرار گرفتند (20 کارشناس) و در بخش کمی (پرسشنامه)، جامعه آماری تحقیق ساکنان روستایی بودند که با استفاده از فرمول کوکران تعیین حجم شده (352 نفر از ساکن روستاهای مورد مطالعه) و به روش تصادفی طبقه بندی شده (متناسب با جمعیت هر روستا) نمونه برداری شدند. با توجه به آمیخته بودن پژوهش، تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در دو مرحله صورت پذیرفت. در مرحله نخست تجزیه‌وتحلیل مصاحبه‌ها با استفاده از نرم‌افزار maxqda انجام شد. در مرحله دوم، برای تحلیل روایی پرسشنامه  و نهایی کردن اثرات شناسایی شده، از روش تحلیل محتوایی cvr، جهت سنجش پایایی پرسشنامه از آزمون آلفای کورنباخ و جهت سنجش اثرات مهاجرت از روش ساختاری حداقل مربعات جزئی (pls) استفاده شد. در همین خصوص نتایج تحقیق بیانگر این امر است که بیش از نیمی از گویه های احصاء شده (23 از 45) به تغییرات کالبدی مسکن روستایی اشاره دارد اما به لحاظ تکرار شاخص ها از نظر مصاحبه شوندگان، شاهد پراکندگی در تمامی ابعاد می باشد . با این وجود گویه ها و تکرار آنها نشان از مثبت بودن نقش مهاجرت در تغییر مسکن روستایی است. بگونه ای که از بین 45 گویه احصاء شده (اثرات مهاجرت بر مسکن روستایی)، 25 گویه با مجموع 100 مرتبه تکرار، جزو اثرات مثبت مهاجرت معکوس بر مسکن روستایی و در مقابل 20 گویه با مجموع 67 مرتبه تکرار، جزو اثرات منفی مهاجرت بر مسکن روستایی می باشند. همچنین نتایج ارزیابی پرسشنامه ها حاکی از تاثیرگذاری مهاجرت به مسکن روستایی است بگونه ای که حدود 68 درصد نمونه آماری تحقیق (روستائیان)، تایید کردند که مهاجرت باعث تغییر در مسکن روستایی شده است و 14 شاخص بررسی‌شده ، روی هم رفته 0.793 از اثرات مهاجرت بر مسکن روستایی را تبیین می کنند.

nvestigating the effect of light and color with the approach of emotional security in qajar houses of tabriz

this study explores the effects of reverse migration (urban-to-rural migration) on rural housing in the central district of masal county using a mixed-method approach. in the qualitative phase, 20 structured expert interviews were conducted. the quantitative phase involved surveying 352 rural residents, who were selected through stratified random sampling across six villages. data analysis utilized maxqda software for qualitative data, along with cvr, cronbach’s alpha, and pls methods for the quantitative analysis. key findings indicate that more than half of the analyzed indicators (23 out of 45) pertained to physical changes in rural housing. among the identified impacts, 25 were positive (accounting for 100 instances), while 20 were negative (representing 67 instances). additionally, 68% of respondents recognized significant effects of migration on rural housing, and the 14 analyzed indicators explained 79.3% of migration’s impact on housing. introduction: reverse migration, also known as urban-to-rural migration, refers to the movement of individuals from urban areas to rural regions. this phenomenon has accelerated in recent decades and has had a significant impact on rural housing. factors such as the desire for a better quality of life, challenges faced in cities, and opportunities for rural development have driven this trend. as a result of reverse migration, rural housing has undergone structural changes, including the loss of traditional architecture, rising housing costs, alterations to rural landscapes, and a mismatch between new architectural styles and local needs. a study conducted in masal county, particularly in its central rural areas, highlighted these significant changes in housing due to reverse migration. it is essential to assess these effects based on regional specifics to avoid potential failures in development programs. methodology: type of method: mixed-method (exploratory and experimental). objective: developmental-applied research. data analysis: combines qualitative and quantitative approaches. statistical population: 40 villages in central masal county, with 6 villages selected based on criteria like demographic diversity, accessibility, population growth, and housing construction. sampling: qualitative: 20 experts (professors and local officials) were chosen via purposive and snowball sampling. quantitative: 352 households were selected randomly and stratified by village population, including only resident households. results: positive indicators: only two (income generation and adherence to technical standards). negative indicators: twelve, including environmental degradation, land-use changes, and increased housing costs. conclusion: reverse migration, the movement of people from cities to villages, has significantly increased in recent decades, notably affecting rural housing. this study investigated its effects on masal county, identifying 30 indicators across 14 categories through research and interviews. effects include environmental degradation, energy consumption, structural integrity, cultural changes, pollution, changes in land use, income generation through housing, housing cost burdens, changes in housing patterns, illegal construction, and alterations in rural landscapes.