تبیین مولفه‌های موثر کیفیت محیطی فضاهای عمومی بیمارستان بر حس رضایت‌مندی بیماران (مطالعه موردی: بیمارستان‌های شهر ساری)

تجربه های ناخوشایند در فضا های درمانی امروزه نه تنها به خاطر نحوه ارائه خدمات بلکه کیفیت نامناسب محیط و عدم توجه کافی به نیازهای کاربران بوده که موجب افزایش فشارهای روانی و نارضایتی می گردد. فضاهای عمومی به عنوان فضاهای واسطه و انتقالی، نقش مهمی در تجربیات ادراکی بیماران در محیط بیمارستان ایفا می نمایند. با توجه به اهمیت توسعه فضاهای کاربرمحور در محیط های درمانی، کیفیت محیطی مناسب در فضاهای عمومی می تواند به ارزیابی مثبت بیماران از این فضاها و نیز بهبود رضایت مندی آنان کمک نمایند. تحقیق حاضر به دنبال تبیین ویژگی های کیفیت محیطی فضاهای عمومی موثر بر حس کلی رضایت مندی بیماران و چگونگی اهمیت و نقش این شاخصه ها در تقویت رضایت مندی در قالب ارائه مدل مفهومی می باشد. روش تحقیق بر پایه مطالعه توصیفی- تحلیلی بوده، و راهبرد نمونه موردی برای اطلاعات کمی انجام گرفت. برای جمع آوری اطلاعات مورد نیاز، علاوه بر مرور منابع کتابخانه ای، از ابزار پرسشنامه استفاده گردیده است. مطالعه در دو بیمارستان امام خمینی و شفا شهر ساری انجام گرفته و در مجموع 205 بیمار از طریق پرسشنامه در این پژوهش شرکت نمودند. شیوه مدل سازی معادلات ساختاری با نرم افزار smartpls برای تحلیل اطلاعات مورد استفاده قرار گرفته است. نتایج تحقیق نشان می دهد که پنج مولفه شامل آسایش فیزیکی- روانی، دیدپذیری، دسترسی، خوانایی و ارتباط پذیری به عنوان عوامل مهم کیفیت محیطی فضاهای عمومی بیمارستان بر رضایت مندی بیماران موثر بوده اند. همچنین، دسترسی، به عنوان مهم ترین ویژگی به همراه ارتباط پذیری و خوانایی در فضاهای عمومی از عوامل قابل توجه در افزایش حس رضایت مندی می باشند. این پژوهش می تواند با ارائه چهارچوب مفید در پاسخ به نیازها و انتظارات بیماران، به معماران و طراحان در فرآیند طراحی و نیز مدیران مراکز درمانی برای بهبود کیفیت فضاهای عمومی موجود و یا آینده در جهت تقویت حس رضایت مندی کاربران کمک نماید.

explaining effective environmental quality components of hopsital public spaces on patients' satisfaction(case study: sari city hospitals)

problem statement: nowadays, unpleasant experiences in healthcare spaces are due to inappropriate environmental quality, and less attention to users’ needs causes more stress and dissatisfaction. public spaces as transitional and in-between spaces have a significant role in patients’ perceptional experiences in the hospital environment. regarding user-centered spaces in healthcare environments, adequate environmental quality can help patients’ positive evaluation and satisfaction. purpose: this study aimed at the features of the environmental quality of hospital public spaces that are effective in patients’ satisfaction and the role of these factors on satisfaction improvement with the representation and assessment of conceptual framework. methodology: this descriptive-analytical research focused on the case study approach for the quantitative data. the questionnaire was used to collect data in addition to the library studies. the study was carried out at imam-khomeini hospital and shafa hospital in sari city, and 205 patients participated. data were analyzed through structural equation modelling (sem) with smartpls. findings: results demonstrate that five main environmental features: physical-psychological comfort, visibility, accessibility, intelligibility, and relationability have an impact on patients’ satisfaction. also, accessibility with relationability and intelligibility in public spaces are the main factors that improve patients’ satisfaction. implications: the study can help architects, designers, and healthcare managers improve the quality of public space in the future, and strengthen patients’ satisfaction with the presentation of the practical framework in response to patients’ needs and expectations.