تبیین کمی عوامل موثر بر افزایش مشارکت شهروندی در زیباسازی کلانشهر تهران

با افزایش روز افزون جمعیت شهرها به خصوص پس از انقلاب صنعتی عوامل تاثیرگذار بر نظام مدیریت شهری و به طور کلی سکونتگاه‌های انسانی به شدت افزایش یافته‌است و به مرور زمان، روش‌های سنتی و رویکردهای غیرمشارکتی و از بالا به پایین تاثیر خود را از دست داده‌اند و مفاهیمی چون رویکردهای مشارکتی در میان تصمیم‌سازان و تصمیم‌گیران نظام مدیریت شهری مطرح شده‌است. اساس این مفاهیم، تصمیم‌گیری با و برای مردم ‌است. بدون شک شهری که تصمیماتش بدون حضور موثر شهروندانش اتخاذ شود نمی‌تواند پاسخگوی نیاز ساکنانش باشد. هدف از پیشبرد این پژوهش، شناسایی و تبیین عوامل تاثیرگذار بر ارتباط دوسویه میان مردم و مسئولین شهری و شکل‌گیری برنامه‌ریزی مشارکتی در راستای تحقق پروژه‌های زیباسازی، جهت ارتقا کیفیت زندگی شهروندان، در کلانشهر تهران می‌باشد. این پژوهش از لحاظ اهداف تحقیق، کاربردی بوده و روش آن توصیفی–تحلیلی می‌باشد. به طور کلی روش انجام این تحقیق مبتنی بر روش تحلیل اسنادی، تحلیل محتوایی و فراتحلیل می‌باشد. با توجه به جامعه آماری پژوهش که شهروندان شهر تهران می باشند، تعداد 384 پرسشنامه تکمیل و همچنین از ابزار مصاحبه نیز برای دریافت اطلاعات از مدیران سازمان زیباسازی استفاده شده است. تحلیل پرسشنامه طراحی شده در راستای سنجش مولفه‌ها و متغیرهای پژوهش پیشرو با استفاده از نرم افزار spss صورت‌گرفت. در مرحله تحلیل مولفه ها و متغیر ها برای بررسی پایایی و روایی پژوهش از روش تحلیل عاملی تاییدی برای اطمینان از عوامل اصلی انتخابی، تحلیل همبستگی برای یافتن ارتباط میان متغیرها و تحلیل تجمیعی جهت تعیین میزان واریانس محاسبه شده متغیرها توسط عوامل اصلی استفاده شده‌است. بر اساس نتایج به دست‌آمده از پژوهش، 19 عامل در 4 دسته‌بندی که شامل، اجتماعی-فرهنگی، معیشتی-اقتصادی، اداری-تشکیلاتی و حقوقی-سازمانی می‌باشد، ارائه گردیده‌است. که از دیدگاه پاسخ‌دهندگان، شاخص‌های مرتبط با بعد اقتصادی-معیشتی با میانگین 4.565بیشترین اولویت، شاخص‌های مرتبط با بعد اداری-تشکیلاتی با میانگین 4.368 در جایگاه دوم، شاخص‌های مرتبط با بعد حقوقی-سازمانی با میانگین 4.316 در جایگاه سوم و در نهایت شاخص‌های مرتبط با بعد اجتماعی-فرهنگی با میانگین 4.215 در اواویت آخر قرار‌دارد. همچنین ابهام در شناسایی گروه‌های هدف، موانع حقوقی، اداری وتشکیلاتی و ضعف در فرهنگ سازی امر مشارکت در میان جامعه به عنوان اصلی ترین موانع عدم تحقق مشارکت شهروندی در زیباسازی کلانشهر تهران می‌باشد. 

quantitative explanation of effective factors on increasing citizen participation in the beautification of tehran metropolis

introduction: with the ever-increasing population of cities, especially after the industrial revolution, the factors influencing the urban management system and human settlements have greatly increased, and during time, traditional methods and non-participatory approaches have lost their effectiveness. concepts such as participatory approaches have been proposed among decision-makers in the urban management system. the basis of these concepts is decision-making with and for the people. undoubtedly, a city whose decisions are made without the effective presence of its citizens cannot meet the needs of its residents. the purpose of advancing this research is to identify and explain the factors affecting the two-way communication between people and city officials and the formation of collaborative planning to realize beautification projects to improve the quality of life of citizens in the tehran metropolis.methodology: this research is practical in terms of research objectives and its method is descriptive-analytical. in general, the method of conducting this research is based on document analysis, content analysis, and meta-analysis. according to the statistical population of the research, which are citizens of tehran city, 384 questionnaires were completed, and also the interview was used to get information from the managers of the beautification organization. the analysis of the questionnaire was designed to measure the components and variables of the leading research done by spss software. to check the reliability and validity of the research, the confirmatory factor analysis method was used to ensure the selected main factors, correlation analysis to find the relationship between variables, and aggregate analysis to determine the amount of variance calculated by main factorsresults: based on the results obtained from the research, 19 factors have been presented in 4 categories, which include social-cultural, subsistence-economic, administrative-organizational, and legal-organizational.conclusion: from the respondent’s point of view, indicators related to the economic dimension with an average of 4.565 have the highest priority, indicators related to the administrative-organizational dimension with an average of 4.368 are in second place, indicators related to the legal-organizational dimension are in the third place with an average of 4.316 and finally the indicators related to the socio-cultural dimension with an average of 4.215 are in the last category. also, ambiguity in identifying the target groups of actions, legal, administrative, and organizational obstacles, and weakness in creating a culture of participation among the community are the main obstacles to the non-realization of citizen participation in the beautification of the tehran metropolis