بررسی انتقادی دیدگاه یوسفی اشکوری پیرامون نقد دین علمی در مقاله « دین علمی و علم دینی»

«دین علمی» به معنای تفسیر علمی گزاره‌های دینی یا تبیین و اثبات علمی آنها از مباحثی است که مبتنی بر مساله رابطه علم و دین، ذهن برخی از دین‌ پژوهان معاصر را به دلیل سلطه و رسوخ علوم تجربی در زندگی آدمیان به خود مشغول ساخته است؛ حسن یوسفی اشکوری در مقاله‌ای با عنوان «دین علمی و علم دینی» به نقد دو مقوله علم دینی و دین علمی پرداخته است؛ درباره علم دینی از سوی موافقان آن با انواعی از تقریرها در قالب مقالات و کتابهای گوناگون به مخالفان علم دینی پاسخ داده شده است؛ اما در تبیین و تحلیل مقوله دین علمی کمتر سخن به میان آمده است؛ یوسفی اشکوری، دین علمی را در سه سطح تصور دین علمی، اثبات‌ پذیری باورهای دینی و همچنین تحقق عینی دین علمی، قابل نقد دانسته و در نتیجه بر نفی آن حکم رانده است؛ در این مجال با رویکرد تحلیلی- انتقادی، دیدگاه نویسنده مقاله نسبت به دین علمی بررسی شده که افزون بر عدم توانایی دیدگاه وی در نفی دین علمی، از امکان و تحقق دین علمی معتبر نیز دفاع شده است.

critical review of yousefi ashkevri's view on the critique of scientific religion in the articlescientific religion and religious science

scientific religion means the scientific interpretation of religious propositions or their scientific explanation and proof. it is based on the relationship between science and religion. due to the dominance of experimental sciences in people's lives, this issue has occupied the minds of some contemporary religious scholars. in an article entitled scientific religion and religious science, hasan yousefi ashkevari criticized two concepts of religious science and scientific religion. regarding religious science, its supporters have responded to the opponents of religious science with various types of statements in the forms of various articles and books; however, less has been stated about the explanation and analysis of scientific religion. yousefi ashkevari has considered scientific religion to be criticizable on three levels: the concept of scientific religion, the provability of religious beliefs, and the objective realization of scientific religion; as a result, he has rejected this concept. in this research, using the critical-analytical approach, the author's view of scientific religion has been examined, and in addition to the inability of his view to reject scientific religion, the possibility and realization of valid scientific religion have been confirmed.