کارآمدی مبانی دینی در بنیان‌گذاری حق انتخاب نوع شغل در نظام حقوق اساسی ایران

یکی از حقوق بنیادین بشری که در اصول 3، 22، 28 و 43 قانون اساسی مورد تاکید قرار گرفته است، «حق انتخاب نوع شغل» می‌باشد. از آنجائیکه فقهای معاصر در تدوین اصول قانون اساسی نقش برجسته‌ای داشته‌اند و این قانون در مقام اجرایی‌سازی شریعت اسلام در نظام اجتماعی، به دنبال تعیین چارچوب‌های حقوق و تکالیف مردم و حاکمیت است. سوالی که به ذهن می‌رسد این است که مبانی دینی تا چه میزان در بنیان‌گذاری حق انتخاب نوع شغل در نظام حقوق اساسی ایران، کارآمد بوده است؟ این پژوهش که با روش توصیفی-تحلیلی و با اتکا به ابزار کتابخانه‌ای انجام گرفت، در راستای پاسخ‌گویی به سوال مزبور، ابتدا جایگاه این حق را در نظام حقوق اساسی ایران شناسایی نمود و در ادامه ضمن اینکه ادله ناظر بر حق مزبور را استخراج نمود-که عبارت بودند از روایات خاص، اصل تسلیط، اصل کرامت انسانی، اصل احترام عمل مسلمان، اصل عدم ولایت و اصل اباحه-، نحوه دلالت این ادله را مورد تحلیل قرار داد و دو قید «عدم مخالفت با احکام اسلامی» و «عدم مخالفت با حقوق دیگران» را، به عنوان شروط تحدید کننده‌ی حق یاد شده استفصاص نمود، در نهایت روشن گردید که مبانی دینی در بنیان‌گذاری حق انتخاب نوع شغل کارآمد بوده است و جهت رفع اشکال ادبی اصل 28، پیشنهاد اصلاحی ارائه گردید.

the effectiveness of religious foundations in establishing the right to choose the type of job in iran's constitutional rights system

one of the basic human rights that is emphasized in principles 3, 22, 28 and 43 of the constitution is the right to choose the type of job. since contemporary jurists have played a prominent role in drafting the principles of the constitution, and this law, as the implementation of the islamic sharia in the social system, seeks todetermine the framework of the rights and duties of the people and the government.the question that comes to mind is to what extent religious foundations have been effective in establishing the right to choose the type of job in iran's constitutionalrights system. this research, which was carried out with a descriptive-analytical method and relying on library tools, in order to answer the said question, firstly identified the position of this right in the constitutional law system of iran, and further, while the evidence regarding the said right extracted the special narrations,the principle of dominance, the principle of human dignity, the principle of respect for muslim actions, the principle of non-wilayat and the principle of obscenity-, analyzed the meaning of these evidences and two restrictions not opposing islamicrules and specified not opposing the rights of others as the defining conditions of the mentioned right, finally, it became clear that religious foundations were effective in establishing the right to choose the type of job, and in order to solve the literary problems of article 28, the proposal a correction was provided.