مبانی انسان‌شناختی نظام اقتصادی اسلام بر اساس دیدگاه علامه طباطبایی(ره)

هویت و عقلانیت و مبانی تعریف شده برای انسان، بنیان تشکیل نظام اقتصادی به عنوان یکی از مهم‌ترینارکان زندگی اجتماعی است. پژوهش حاضر با استفاده از روش حکمی اجتهادی، به دنبال تبیین علّی روابط میانمبانی انسان‌شناختی و اصول بایسته نظام اقتصادی بوده و مبتنی بر داده‌های کتابخانه‏ای انجام گرفته است. از جملهمتفکران برجسته جهان اسلام که با تحلیل نظریات انسان‌شناختی ایشان می‌توان نظام اقتصادی اسلامی جامعی را ارائه نمود، علامه طباطبایی(ره) است. بنابر یافته‌های این تحقیق، مبانی انسان‌شناختی علامه با بیان نظریه فطرتمندی،غایتمندی، ذوابعاد بودن انسان، سعادت‌طلبی، کرامت، عدالت در قوای انسانی و اصل مملوکیت انسان، ضرورتابتنای نظام اقتصادی بر وحی و فطرت و شکل‌گیری آن در راستای قرب الهی، لزوم تحقق نظام اقتصادیفضیلت‌محور و توجه به سعادت حداکثری در این نظام، لزوم حفظ کرامت انسانی و ضرورت تحقق نظام اقتصادیعدالت‌محور و نیز مالکیت عرَضی انسان در این ساختار را اثبات نموده و به این ترتیب نظام اقتصادی مطلوب راارائه می‌دهد. انجام فعالیت اقتصادی تحت چنین ساختاری، سبب ترجیح سعادت اخروی بر سود دنیوی و توجهتوامان به امر دنیا و آخرت و یکی از عوامل تحقق حیات طیبه و زندگی گوارای انسانی می‌باشد.

as a common intersection of the comparative study between “design studies” and “religious studies”

identity and rationality and the foundations defined for humans, the foundation of the formation of the economic system as one of the most importantit is the pillars of social life. the present research, using the ijtihad method, seeks to explain the causal relationships betweenthe anthropological foundations and principles of the economic system are based on library data. includingthe prominent thinkers of the islamic world, who can present a comprehensive islamic economic system by analyzing his anthropological theories, is allameh tabatabai (ra).according to the findings of this research, allameh's anthropological foundations by expressing the theory of naturepurposefulness, multidimensionality of man, hedonism, dignity, justice in human powers and the principle of human ownership, the need to preserve human dignity and the need to realize the economic systemit has proved the justice oriented as well as the temporal ownership of man in this structure and thus the desired economic systemoffers. carrying out economic activity under such a structure causes the preference of hereafter happiness over worldly profit and attentiontwins are important for this world and the hereafter, and one of the factors for the realization of a good life and a happy human life.