مروری بر مدل‌های تاب‌آوری اکوسیستم: مقایسه، ارزیابی و کاربردهای محیط ‌زیستی

تاب آوری اکوسیستم به عنوان قابلیت یک اکوسیستم برای مقاومت و بازیابی پس از تغییرات و تهدیدات طبیعی یا انسان ساخته شناخته می شود. این مقاله به مقایسه و ارزیابی مدل های تاب آوری اکوسیستم می پردازد و کاربردهای محیط زیستی آن ها را بررسی می کند. مدل ها شامل 4 دسته نظری، آماری، عامل مبنا و ترکیبی می باشد. سپس عملکرد و کارایی هر مدل در مواجهه با تغییرات مختلف محیطی و تهدیدات محیط زیستی مورد ارزیابی قرار می گیرد. در نهایت، کاربردهای زیست محیطی این مدل ها در حفظ و مدیریت منابع طبیعی، بهبود کیفیت محیط زیست و توسعه پایدار بررسی می شوند. در این مقاله مفاهیم و ارتباط آن ها با تاب آوری بررسی شده است؛ مفهوم خدمات اکوسیستمی و ارتباط آن با تاب آوری تشریح شده است. همچنین، نرم افزار invest و یک بررسی موردی مورد تحلیل قرار گرفته است. با توجه به مقایسه انجام شده، هیچ مدل واحدی به عنوان بهترین مدل برای تمامی شرایط قابل معرفی نیست و انتخاب مدل مناسب به اهداف پژوهش، نوع اکوسیستم مورد مطالعه و دسترسی به داده ها بستگی دارد.

ecosystem resilience models: comparison, evaluation, and environmental applications

ecosystem resilience is defined as the capacity of an ecosystem to resist and recover after natural or human-induced disturbances and threats. this paper compares and evaluates different ecosystem resilience models and examines their environmental applications. the models are categorized into four groups: theoretical, statistical, agent-based, and hybrid models. the performance and effectiveness of each model are assessed in response to various environmental changes and threats. furthermore, the environmental applications of these models in conserving and managing natural resources, improving environmental quality, and promoting sustainable development are reviewed. this paper also explores the related concepts and their connection to resilience, elaborates on the concept of ecosystem services and its relationship with resilience, and analyzes the invest software along with a case study. based on the comparisons, no single model can be considered the best under all circumstances. the selection of an appropriate model depends on the research objectives, the type of ecosystem under study, and the availability of data.