ارزیابی جامع شدت خشکسالی با رویکرد چند شاخصی در شهرستان سراوان استان سیستان و بلوچستان

خشکسالی یک  بحران طبیعی است که در بین همه بحران های طبیعی از منظر تحت تاثیر قرار دادن جوامع، در جایگاه نخست است، با توجه به اهمیت خشکسالی و تاثیر مخرب آن بر مناطق مختلف از جمله ایران، انجام مطالعه جامع تری در مورد این پدیده طبیعی بر اساس شاخص خشکسالی مناسب، ضروری است. در واقع تشخیص دوره‌های خشکسالی با استفاده از یک شاخص مناسب منجر به راهکارهای مناسب برای مدیریت بهتر خشکسالی می شود. از سوی دیگر در سالیان گذشته در شهرستان سراوان وقوع خشکسالی های پی درپی موجب اثرات منفی بر کشاورزی، منابع آب و اقتصادی و اجتماعی داشته است. از این رو شناسایی اثرات خشکسالی بر ناپایداری زیست محیطی در این شهرستان و ارائه راهکارهای مناسب در راستای کاهش تخریب محیط زیست در این منطقه ضروری به نظر می رسد. از این رو در این پژوهش هشت شاخص خشکسالی شامل شاخص دهک‌های بارندگی (dpi)، شاخص درصد نرمال بارندگی (pnpi)، شاخص خشکسالی پالمر (pdsi)، شاخص ذخیره آب سطحی (swsi)، شاخص بارش استاندارد (spi)، شاخص رطوبت زارعی (cmi)، شاخص ناهنجاری‌های بارندگی (rai) و شاخص خشکسالی موثر (edi) به منظور بررسی شدت خشکسالی با استفاده از شاخص‌های خشکسالی در شهرستان سراوان پرداخته شد. نتایج بررسی خشکسالی با استفاده از این شاخص‌ها نشان داد که مناطق با وضعیت خشکسالی بیشترین مساحت را در منطقه پوشش داده این کلاس در بخش های مرکزی، غرب و شمال غرب و شرق به صورت پهنه وسیعی گسترده شده است. کلاس با وضعیت خشکسالی شدید نیز بخشی از شمال و شمال شرق منطقه به خود اختصاص داده است.

comprehensive assessment of drought severity with multi-indicator approach in saravan city-sistan and baluchistan province

natural drought, a natural phenomenon that ranks foremost among all natural disasters in its impact on communities, demands a comprehensive study utilizing appropriate drought indices given its significance and detrimental effects on diverse regions, including iran. effective drought management strategies hinge on accurate identification of drought periods using suitable indices. saravan county has experienced recurrent droughts in recent years, with severe consequences for agriculture, water resources, and socioeconomic conditions. identifying drought’s effects on environmental sustainability in this county and proposing effective measures to mitigate environmental degradation is crucial. this study employed eight drought indices to assess drought severity in saravan county: decile precipitation index (dpi), percent of normal precipitation index (pnpi), palmer drought severity index (pdsi), standardized water supply index (swsi), standardized precipitation index (spi), crop moisture index (cmi), rainfall anomaly index (rai),effective drought index (edi). the analysis revealed that areas experiencing drought conditions occupy the most extensive area in the region, with this category spanning vast areas in the central, western, northwestern, and eastern parts. the severe drought category encompasses a portion of the northern and northeastern region. the findings highlight the need for adopting a comprehensive approach to drought management in saravan county, incorporating multiple drought indices to accurately assess drought severity and implement effective mitigation strategies. by understanding the spatiotemporal distribution of drought, policymakers and stakeholders can develop targeted interventions to safeguard the region’s agricultural productivity, water resources, and environmental sustainability.