همگرایی تمدنی: تحلیل ایثار و جهاد در آموزه‌های بودا و نقد قرآنی آن (راهبرد، مبانی، اهداف و شاخصه‌ها)

ایثارگری در میدان نبرد از جمله مقوله‌های حیات بخش در مکاتب انسانی بوده و در غالب آنها مورد تاکید قرار گرفته است. بررسی این مقوله در آیین های زندۀ غیر توحیدی همچون بودا که از پیروان قابل توجهی برخوردار است نشان می دهد، تبیین منطقی آموزه های وحیانی قرآن و آشکار سازی و تقویت نقاط اشتراک دو آیین اسلام و بودا،در مورد ایثارگری، می تواند همگرایی تمدنی قابل توجهی را در میان پیروان دو آیین به ارمغان بیاورد. بررسی این مساله با این هدف، نیازمند پژوهشی عمیق در مبانی، اهداف و شاخصه‌های ایثارگری است؛ زیرا که این سه حوزه، تعیین کنندۀ کیفیت و حدود تعالیم دفاعی و ایثارگرایانه ادیان و آیین ها می باشد. پژوهش حاضر با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی، کلیات تعالیم آیین بودا در سه حوزه مبانی، اهداف و شاخصه‌ها را مورد مطالعه قرار داده و زمینه‌های تاثیرگذار آنها در روحیۀ ایثار و دفاع را تبیین نموده،سپس به نقد وبررسی آنها در معارف قرآن پرداخته است. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد، آیین بودا متاثر از حقائق چهارگانه، قانون کارما (رفتار) و اندیشه‌های فراگیر نوع دوستی، راهبرد اصلی ایثارگری در جنگ را، بخشش و ایثار منافع به متخاصم و تامین خواسته های او می داند و از این طریق به دنبال فرونشاندن عطش دشمنان به مادیات است. قرآن کریم با پذیرش اصل رنج در زندگی و جهت‌دهی حکیمانه آن به اهداف متعالی، اهداف مطرح در بودا را نقد و اصلاح پذیری متخاصم در راهبرد بودا را مردود دانسته، دفاع و ایثاگری فعال را واجب می داند.

civilizational convergence: an analysis of sacrifice and jihad in the teachings of buddha and their qur’anic critique(strategies, principles, objectives, and characteristics)

self-sacrifice on the battlefield is one of the life-giving themes emphasized in many human schools of thought. examining this concept in living non-monotheistic traditions such as buddhism-which still has a considerable number of followers-shows that a rational explanation of the qur’anic teachings and the clarification and reinforcement of commonalities between islam and buddhism in relation to self-sacrifice can bring about significant civilizational convergence among their adherents. investigating this issue requires an in-depth study of the foundations, objectives, and characteristics of self-sacrifice, since these three domains determine the quality and scope of defensive and sacrificial teachings within religions and traditions. using a descriptive-analytical method, this study explores the general teachings of buddhism in these three domains, explains their influence on the spirit of sacrifice and defense, and then critiques them in light of qur’anic knowledge. the findings indicate that buddhism, drawing upon the four noble truths, the law of karma, and universal altruistic thought, regards the main strategy of self-sacrifice in war as granting concessions and offering one’s interests to the aggressor in order to satisfy the enemy’s material desires. the qur’an, while acknowledging the principle of suffering in life and directing it wisely toward higher goals, critiques the buddhist objectives, rejects the notion of the enemy’s reformability in the buddhist strategy, and instead affirms the necessity of active defense and sacrifice.