آسیب‌شناسی موانع توسعۀ فرهنگ قرآنی همراه با نگاه تحلیلی به منشور توسعۀ فرهنگ قرآنی کشور

فراگیر شدن فرهنگ منبعث از قرآن و عترت (ع)، همواره به تلاشی مضاعف و بهینه‌سازی و تمهید زمینه‌های لازم نیاز دارد. ازاین‌رو هدف پژوهشِ حاضر آسیب‌شناسی مهم‌ترین موانع توسعۀ فرهنگ قرآنی و نیز تبیین اقدامات اصلاحیِ متناظر با آن، با نگاه تحلیلی به منشور توسعۀ فرهنگ قرآنی کشور است. سوال اصلی پژوهش چنین است: مهم‌ترین موانع و ضروری‌ترین اقدامات اصلاحیِ لازم برای تحقّق توسعۀ فرهنگ قرآنی در جامعه چیست؟ در این پژوهش، با طراحی و ارائۀ پرسش‌نامه، از روش توصیفی‌پیمایشی و نیز مطالعات کتابخانه‌ای استفاده کرده و با طرح ده سوال اساسی، از نظرات فعالان و کارشناسان قرآنی کشور با جامعۀ آماری بالغ بر 1450 نفر بهره برده‌ایم. نویسنده پس از بررسی طیف وسیعی از موانع و اقدامات اصلاحیِ متناسب با آن، این موانع را بر اساس میزان اثرگذاریِ هریک، به دو بخش موانع ساختاری و فرعی تقسیم کرده است. تعدّد و تکثّر متولیان دولتیِ قرآن کریم، باورمندیِ ناکافی به محوریت و اولویت قرآن کریم در مدیریت کلان کشور و حمایت‌های غیرمنسجم از فعالان قرآنی از مهم‌ترین موانع ساختاری به شمار می‌رود. توجه ناکافی به تربیت و جذب حداکثری فعالان قرآنیِ کارآمد و متخصّص، فقدان نظام جامع ارزیابی و نظارتِ مستمرّ بر فعالیت‌های قرآنی و فقدان سامانه‌های نوین و جامع اطلاعاتی و به‌روزرسانی مستمرّ آن نیز از مهم‌ترین موانع فرعی است. نتایج این پژوهش نشان داد توسعۀ فرهنگ قرآنی در جامعه امری امکان‌پذیر و تحقّق آن نیازمند مانع‌زدایی و طیف وسیعی از اقدامات اصلاحی با محوریت منشور توسعۀ فرهنگ قرآنی است.

pathology of the obstacles to the development of qur’anic culture with an analytical view of the national charter for the development of qur’anic culture

the widespread establishment of a culture derived from the qur’an and the ahl al-bayt (pbut) has always required intensified efforts, optimization, and the provision of suitable groundwork. accordingly, the present study aims to identify the most significant obstacles to the development of qur’anic culture and to propose corresponding corrective measures, with an analytical focus on the national charter for the development of qur’anic culture. the central research question is: what are the major obstacles and the most essential corrective actions necessary for realizing the development of qur’anic culture in society? utilizing a descriptive-survey method combined with library research, the study employed a questionnaire consisting of ten key questions, gathering insights from qur’anic experts and activists nationwide, with a statistical population exceeding 1,450 participants. after examining a wide range of obstacles and proposed reforms, the findings classify these obstacles into two categories based on their level of impact: structural and secondary. among the most important structural obstacles are: the multiplicity of governmental authorities overseeing qur’anic affairs, insufficient conviction regarding the centrality and priority of the qur’an in national governance, and the lack of cohesive support for qur’anic activists. as for secondary obstacles, they include inadequate attention to training and recruiting efficient and specialized qur’anic practitioners, the absence of a comprehensive system of evaluation and continuous supervision of qur’anic activities, and the lack of modern, integrated information systems with ongoing updates. the results indicate that the development of qur’anic culture in society is achievable, but its realization requires the removal of obstacles and the implementation of a wide range of corrective measures centered on the national charter for the development of qur’anic culture.