مفهوم‌سازی کلان‌استعاره استدلال به مثابۀ جنگ در فرهنگ قرآن کریم بر اساس نظریۀ استعاره‌های مفهومی لیکاف و جانسون

یکی از مباحث اساسی زبانشناسیِ شناختی که توسط مارک جانسون و جورج لیکاف مطرح شده، استعاره مفهومی است که در آن یک حوزه مفهومی بر اساس حوزه‌ای دیگر استنباط و دریافت می‌گردد و برای درک و بیان مفاهیم انتزاعی و غیر ملموس به تبیین نگاشت‌هایی از همه سطور زندگی می‌پردازد. بر این اساس کلان‌استعاره نوعی استعارة مفهومی است که در روساخت متن حضور ندارد، بلکه در سراسر متن به شکل مفهومی نمود پیدا می‌کند و ساختار ذهنی متن را تشکیل می‌دهد. در واقع این کلان‌استعاره است که به تمامی خُرده‌استعاره‌های مورد استفادة متن انسجام می‌بخشد و آ‌ن‌ها را حول یک محور ثابت گرد می‌آورد. قرآن کریم با دعوت به تعقل و تفکر، پیوسته حقایق مورد نظر خود را به واسطه‌ی استدلال‌های مستقیم و غیر مستقیم به مخاطب عرضه می‌دارد. از این رو پژوهش حاضر به روشی توصیفی – تحلیلی و با تکیه بر نظریه استعاره‌های مفهومی لیکاف و جانسون به مفهوم‌سازی کلان‌استعاره &استدلال به مثابۀ جنگ& در آیات قرآن کریم پرداخته است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که در زنجیرة استعاری زبانِ جنگ، آنچه با عناصر این قلمرو ارتباط دارد مانند حمله، ضد حمله، عقب‌نشینی، شکست، تسلیم و غیره، همگی در قلمرو مفهوم استدلال و احتجاج قرآنی انعکاس یافته‌اند. در این زنجیره، کلان‌استعاره کنش‌های &استدلال، جنگ است& به‌عنوان برجسته‌ترین استعاره مفهومی شناخته شده که در انسجام بخشی به آیات قرآن کریم نقش موثری داشته است.

conceptualizing the grand metaphor of ’argument as war’ in the culture of the holy quran based on lakoff and johnson’s conceptual metaphor theory

one of the fundamental topics in cognitive linguistics, introduced by mark johnson and george lakoff, is the concept of conceptual metaphor. in this theory, one conceptual domain is understood and interpreted through another domain, providing a framework for understanding and expressing abstract and intangible concepts by mapping elements from all levels of life. within this framework, a grand metaphor is a type of conceptual metaphor that does not explicitly appear in the surface structure of a text. instead, it manifests conceptually throughout the text, forming the underlying cognitive structure of the discourse. this grand metaphor integrates all the micro-metaphors within the text, aligning them around a consistent central theme. the holy quran, by consistently encouraging reasoning and reflection, presents its intended truths to the audience through both direct and indirect arguments. conversely, opponents of these arguments engage in opposition, resulting in a form of conceptual conflict. accordingly, this study adopts a descriptive-analytical approach, utilizing lakoff and johnson’s conceptual metaphor theory to conceptualize the grand metaphor of argument as war in the quranic verses related to muḥājjah (argumentation) and jihād (struggle).the research findings indicate that in the metaphorical chain of the war domain, elements associated with this realm—such as attack, counterattack, retreat, defeat, surrender, and similar concepts—are all reflected within the conceptual domain of argumentation and muḥājjah in the quranic discourse.