مطالعه تطبیقی مبانی تعیین ضمانت اجراها ی دادرسی مدنی در حقوق ایران و فرانسه

قانون آیین دادرسی مدنی ایران خلاهای مهمی در خصوص ضمانت اجراهای دادرسی مدنی دارد، اینکه قانونگذار مبحث مجزا و مستقلی به ضمانت اجراها اختصاص نداده است و نیز برخی از مقررات مهم دادرسی بدون ضمانت اجرا هستند، ضرورت بررسی مبانی ضمانت اجراها را با نگاهی تطبیقی با حقوق فرانسه توجیه می‌نماید. در این تحقیق به روش توصیفی تحلیلی موضوع مقاله مورد بررسی قرارگرفته است. به نظر نگارنده با کشف منشا پیدایش هر یک از ضمانت اجراها می‌توان به مبانی آن ها دست یافت. علل و منشا پیدایش ضمانت اجراهای دادرسی را نیز با نگاهی تطبیقی به حقوق فرانسه و ایران می‌توان در موارد زیر خلاصه نمود: وجود نقص ماهوی یا شکلی، وجود ضرر، مخالفت با نظم عمومی، مخالفت با تشریفات اساسی، مخالفت با عناصر جوهری عمل دادرسی، مخالفت با اصول دادرسی، عدم توان و امکان سازمان قضاوتی، عدم تحقق هدف عمل دادرسی. بنابراین این عوامل را می‌توان به عنوان مبانی تعیین ضمانت اجراها در نظر گرفت. در نتیجه، قانونگذار در وضع ضمانت اجراهای دادرسی می‌تواند با بررسی و ارزیابی این مبانی ضمانت اجرای متناسب را تعیین نماید و نیز قاضی به عنوان مجری قانون با علت و مبانی ضمانت اجراهایی که در تصمیم قضایی خود اعمال می‌نماید آشنا می‌گردد و اجرای قانون با استنباط قضایی او هماهنگی و انطباق بیشتری می یابد.

a comparative study of the foundations for determining procedural sanctions in iranian and french civil procedure law

iran’s civil procedure law contains significant gaps regarding procedural sanctions. the absence of a dedicated and independent section on procedural sanctions, along with the lack of sanctions for certain important procedural rules, underscores the need to examine the foundations of such sanctions through a comparative analysis of iranian and french law. this study employs a descriptive–analytical method to explore the subject matter. from the author’s perspective, identifying the origins of each procedural sanction enables a clearer understanding of its underlying foundations. a comparative analysis of iranian and french law reveals that the causes and origins of procedural sanctions can be summarized as follows: the existence of substantive or formal defects; the occurrence of damage; conflict with public order; violation of essential formalities; breach of fundamental elements of procedural acts; infringement of procedural principles; incapacity or inefficiency of the judicial system; and failure to achieve the purpose of the procedural act. these factors can thus be regarded as the foundational basis for determining procedural sanctions. accordingly, the legislator, when establishing procedural sanctions, may determine proportionate penalties by examining and evaluating these foundations. similarly, the judge, as the executor of the law, gains a deeper understanding of the causes and foundations of the sanctions applied in judicial decisions, thereby promoting greater coherence and consistency between the enforcement of the law and judicial interpretation.