تحلیل عوامل وقوع سرقت‌های مسلحانه

مقدمه: جرائم مسلحانه، بیش از سایر جرائم باعث بی‌نظمی و از بین رفتن احساس امنیّت اجتماعی در جامعه می‌شود؛ علت این موضوع را باید در تحت شعاع قرار گرفتن جان انسان‌ها و همچنین ایجاد احساس ناامنی گسترده در حین وقوع آن‌ها جست‌وجو کرد. در این مطالعه با هدف بررسی کیفی پدیدۀ سرقت مسلحانه، علل و عوامل وقوع سرقت‌های مسلحانه از نگاه افراد دخیل در وقوع این دسته از سرقت‌ها بررسی شده است.روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی و از نظر روش در زمرۀ تحقیقات کیفی است. جامعۀ موردمطالعه، سارقین سرقت‌های مسلحانه بود که در سال 1402 در استان تهران دستگیر شده و به سرقت اعتراف کرده‌اند، حجم نمونه تا حد اشباع نظری بود که با 16 نفر حاصل شد. گردآوری اطلاعات به روش مطالعۀ اسنادی سالنامۀ آماری پلیس و با تحلیل فیلم‌های مصاحبه با سارقین انجام شد. روایی به‌صورت محتوایی و برای افزایش پایایی، داده‌ها از دو منبع (پلیس آگاهی و پلیس پیشگیری) جمع‌آوری شده است. برای تحلیل محتوای کیفی از نرم‌افزار مکس کیودا و کدگذاری باز، محوری و در مرحلۀ پایانی کدگذاری انتخابی بهره گرفته شد.یافته‌ها: پژوهش نشان داد که مقوله‌های عمده‌ای ازجمله مصرف انواع موادمخدر به‌خصوص موادمخدر روان‌گردان، معضلات اقتصادی اجتماعی، محرومیت ساختاری، کژکارکردی نهادی، یادگیری اجتماعی و فقدان نظارت و کنترل، منجر به پیامدهای این مسئله یعنی بروز سرقت مسلحانه در سطح جامعه شده است.نتایج: پدیدۀ اصلی و محوری پژوهش با توجه به مقولات شکل‌گرفته با عنوان «سرقت مسلحانه محصول ناکامی منزلتی» نام‌گذاری شده است؛ بدین ترتیب ناکامی منزلتی در سطوح مختلف اجتماعی به‌عنوان مهم‌ترین مولفۀ شکل‌گیری سرقت‌های مسلحانه معرفی شده و در سطحی انتزاعی‌تر نسبت به سایر مقوله‌ها قرار گرفته است.

analysis of factors leading to armed robberies

background and objective: armed crimes, more than other types of crimes, disrupt societal order and erode the sense of social security. this is primarily due to the direct threat to human lives and the widespread feeling of insecurity they create during their occurrence. this study aims to qualitatively examine the phenomenon of armed robbery by investigating the causes and factors behind such crimes from the perspective of individuals involved in these acts.method: in terms of objective, this study is of an applied research type, descriptive in nature, and qualitative in method. the study population consisted of armed robbers arrested in tehran province in 2023 (1402 in the iranian calendar) who confessed to their crimes. the sample size reached theoretical saturation with 16 participants. data collection was conducted through document analysis of police statistical yearbooks and by analyzing interview videos with the robbers. content validity and reliability were ensured by gathering data from two sources: the criminal investigation department and the prevention police. for qualitative content analysis, maxqda software and open, axial, and selective coding techniques were used.findings: the study revealed that major factors contributing to armed robberies include substance abuse, particularly psychoactive drugs, socioeconomic challenges, structural deprivation, institutional dysfunction, social learning, and lack of supervision and control. these factors collectively lead to the societal manifestation of armed robberies.results: the central theme identified in this research is termed &armed robbery as a product of status frustration.& status frustration at various social levels emerged as the most critical component in the formation of armed robberies, occupying a more abstract position compared to other identified factors.