روش‌شناسی فلسفی علم مشاوره با نگاه به فلسفۀ اسلامی

پژوهش حاضر با هدف بررسی روش‌های به‌کاررفته در علم مشاوره و ارزیابی آن انجام شده است. در این پژوهش، متون روش تحقیقی علم مشاوره بررسی و روش‌های پژوهش احصا شده و سپس ارزیابی بنایی و مبنایی برای هریک از روش‌ها صورت پذیرفته است. در این پژوهش، از روش کیفی تحلیل محتوا برای شناسایی روش‌های به‌کاررفته در علم مشاوره و از روش فلسفی برای ارزیابی آن‌ها استفاده شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد روش‌های غیرپژوهشی مستند به مبنای فلسفی خاصی نبوده و برای استخراج گزاره‌های علم مفید نیستند. روش‌های پژوهشی مستند به سه رویکرد اثبات‌گرایی، تفسیری و پراگماتیستی به سه روش کمی، کیفی و ترکیبی تقسیم می‌شود که هرکدام روش‌های پژوهش متعددی دارند. به‌صورت کلی هیچ‌یک از این روش‌ها از نگاه اسلامی نمی‌تواند یقین کامل را به دست دهد، اما هرکدام با توجه به رعایت قوانین حاکم بر روش تجربی از نگاه فلسفۀ اسلامی می‌توانند سطوحی از اطمینان را کسب کنند. در روش‌های کمی، روش آزمایشی، در روش‌های کیفی، روش توافقی و در روش‌های ترکیبی روش مثلث‌بندی بیشترین اعتبار را دارند.

philosophical methodology of counseling science with a view to islamic philosophy

the aim of this study was to investigate the methods used in counseling and its evaluation. in this research, the texts of the research method in the science of counseling were examined and the methods used in this science were examined, and then the method and approach of islamic philosophy were evaluated with a philosophical view. therefore, in this study, the hermeneutic method and content analysis were used to identify the methods used in science and the philosophical method was used to evaluate the methods. the findings showed that non-research methods are not documented on a specific philosophical basis and are not useful for extracting science propositions. research methods based on positivist, interpretive and pragmatist approaches are divided into three methods: quantitative, qualitative and mixed, each of which has several research methods. in general, none of these methods from the islamic point of view can provide complete certainty, but each of them can gain some level of confidence according to the rules governing the empirical method from the islamic point of view. in quantitative methods the experimental method, in qualitative methods the consensual research and in the mixed methods the triangulation design have the most validity.