شرایط علی فرهنگی موثر بر انحرافات اجتماعی در حاشیه‌نشینی شهر اسلام‌شهر

این پژوهش با هدف تحلیل شرایط علی موثر بر انحرافات اجتماعی در حاشیه‌نشینی شهر اسلام‌شهر از منظر فرهنگی، با رویکرد آمیخته (کیفی-کمی) و طرح متوالی اکتشافی انجام شد. در بخش کیفی، با 16 خبره (اساتید دانشگاهی و مدیران ناجا) به روش نمونه‌گیری هدفمند گلوله برفی مصاحبه نیمه‌ساختاریافته انجام شد و در بخش کمی، جامعه آماری شامل 1٬200٬000 نفر از شهروندان اسلام‌شهر بود که با فرمول کوکران، 385 نفر به روش تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل مصاحبه‌های کیفی مبتنی بر مدل پارادایمی اشتراوس و کوربین و پرسشنامه‌های محقق‌ساخته انحرافات اجتماعی (120 گویه) و استاندارد حاشیه‌نشینی بود که روایی آن‌ها با شاخص‌های cvr، cvi و ave و پایایی با آلفای کرونباخ (بالای 0.7) تایید شد. تحلیل داده‌ها با کدگذاری در maxqda و مدل‌سازی معادلات ساختاری در smart pls3 نشان داد که عوامل اقتصادی (ضریب مسیر 0.867)، اجتماعی-فرهنگی (0.869)، زیرساختی (0.765) و سیاست‌گذاری (0.757) به‌عنوان شرایط علی، 43.9 درصد از تغییرات انحرافات اجتماعی و 46.8 درصد از تغییرات حاشیه‌نشینی را تبیین می‌کنند. یافته‌ها حاکی از تاثیر معنادار تعارضات فرهنگی، فقر هویتی و ضعف نهادهای فرهنگی در تشدید انحرافات اجتماعی بود که لزوم برنامه‌ریزی فرهنگی هدفمند را برای کاهش این پدیده نشان می‌دهد.

cultural causal conditions affecting social deviations in themarginalization of islamshahr

this study aimed to analyze the causal conditions affecting social deviations in the marginalization of the city of islamshahr from a cultural perspective, with a mixed approach (qualitative-quantitative) and a sequential exploratory design. in the qualitative part, semi-structured interviews were conducted with 16 experts (university professors and naja managers) using a purposive snowball sampling method, and in the quantitative part, the statistical population included 1,200,000 citizens of islamshahr, of whom 385 were selected using a stratified random method using the cochran formula. the research tools included qualitative interviews based on the strauss and corbin paradigm model and researcher-made questionnaires of social deviations (120 items) and marginalization standards, whose validity was confirmed by cvr, cvi, and ave indices and reliability by cronbach's alpha (above 0.7). data analysis using maxqda coding and structural equation modeling in smart pls3 showed that economic (path coefficient 0.867), socio-cultural (0.869), infrastructure (0.765), and policy (0.757) factors as causal conditions explain 43.9 percent of the changes in social deviations and 46.8 percent of the changes in marginalization. the findings indicated a significant impact of cultural conflicts, identity poverty, and the weakness of cultural institutions in intensifying social deviations, which indicates the need for targeted cultural planning to reduce this phenomenon.