نقش هیات‌های مذهبی در تامین امنیت شهری و انسجام اجتماعی

در عصر حاضر، تامین امنیت شهری به چالشی پیچیده در مدیریت اجتماعی تبدیل‌شده است که فراتر از رویکردهای سخت‌افزاری نیازمند مشارکت شهروندی و سرمایه اجتماعی است. این پژوهش با هدف بررسی نقش هیات‌های مذهبی در تقویت انسجام اجتماعی و امنیت عمومی، از چارچوب نظری سرمایه اجتماعی رابرت پاتنام و روش کیفی داده بنیاد استفاده کرد. داده‌ها از طریق مصاحبه با 35 نفر از اعضای هیات‌ها، روحانیون و مسئولان انتظامی، مشاهده مشارکتی و تحلیل اسناد جمع‌آوری شدند. یافته‌ها نشان داد که هیات‌های مذهبی از طریق آیین‌های جمعی، تولید گفتمان مقاومتی و ایجاد شبکه‌های اعتماد، می‌توانند به «پلیس فرهنگی» تبدیل‌شده و در کاهش جرائم و افزایش امنیت روانی جامعه مشارکت کنند. همچنین، تلفیق کارکردهای فرهنگی هیئت ها با نظام امنیتی میتواند الگوی بومی امنیت پایدار را با مشارکت مردمی شکل دهد. در این الگو، با توجه به هویت شیعی ایران، تعادل میان حفظ هویت اسلامی و انعطاف در برابر تحولات فرهنگی ضرورت پیدا می کند. البته، چالش هایی مانند فردگرایی، نفوذ سبک زندگی غربی و ضعف تعامل با نهادهای امنیتی، تاثیرگذاری این نهادها را محدود می کند. در این راستا، راهبردهایی مانندآموزش مهارتهای ارتباطی به روحانیون، طراحی پویش های مشترک با پلیس واستفاده از هنرهای نوین برای جذب جوانان، می توانند کمک کننده باشند.

the role of religious councils (hey'at) in ensuring urbansecurity and social cohesion

in contemporary urban contexts, ensuring security has become a complex challenge requiring social capital and citizen participation beyond traditional enforcement. this study examines the role of religious councils (hey'at) in strengthening social cohesion and public order through robert putnam's social capital framework. using qualitative grounded theory, data were collected via 35 semi-structured interviews with hey'at members, clerics, and security officials, alongside participatory observation and document analysis. findings reveal that hey'at, through collective rituals, resistance discourse, and trust networks, can function as cultural police, reducing crime and enhancing psychological security. however, challenges such as individualism, western cultural influence, generational gaps, and weak collaboration with security institutions limit their impact. strategic recommendations include training clerics in communication, joint campaigns with police, and leveraging modern arts to engage youth. results demonstrate that integrating hey'at's cultural roles with formal security systems can foster sustainable, community-driven urban security. by transforming hey'at into proactive social actors, this model aligns islamic identity preservation with modernity while addressing vulnerabilities. the study highlights the necessity of contextualizing security frameworks within iran's shi'a identity, offering actionable insights for policymakers to enhance societal resilience through participatory security models.