شیوۀ تاریخ نگاری معماری اسلامی در آثار الگ گرابار و رابرت هیلن برند

الگ گرابار از مهمترین شخصیت های معاصر در حوزۀ مطالعات هنر و معماری اسلامی است که ریشۀ دیدگاه های او به جریان تاریخی گری در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم میلادی بر می گردد. از سویی با شکل گیری مجدد مطالعات هنر و معماری اسلامی در اروپا در نیمۀ دوم قرن بیستم، متخصصان مختلفی همچون رابرت هیلن برند با رویکرد گونه شناسی، معماری اسلامی را مورد مطالعه قرار دادند. این مقاله، ضمن بررسی و تحلیل شیوه مطالعه معماری اسلامی در بستر تحولات تاریخ-نگاری قرن بیستم میلادی، توسط الگ گرابار و رابرت هیلن برند، تلاش دارد به این سئوال پاسخ دهد که چه عواملی موجب تفاوت روش مطالعه معماری اسلامی در آثار این دو پژوهشگر شده و نتایج این تفاوت دیدگاه چه بوده است؟ این پژوهش، بر این فرضیه استوار است که تفاوت شیوه و دیدگاه این دو پژوهشگر در مطالعه معماری اسلامی ریشه در تحولات بسترهای علمی و فرهنگی غرب دارد. این پژوهش که با روش تاریخی – تحلیلی انجام گرفته، به تحلیل تاریخ نگاری معماری اسلامی در آثار گرابار و هیلن برند بر اساس مهمترین آثار مکتوب آنان پرداخته است. نتایج پژوهش نشان می دهد که نگرش متفاوت گرابار و هیلن برند به اسلام و فرهنگ اسلامی تحت تاثیر محیط آموزشی و جریان علمی–فرهنگی غرب طی قرن بیستم میلادی موجب دریافت دو دیدگاه متفاوت از کلمۀ اسلامی در معماری و در نتیجه، به کارگیری دو روش متفاوت در مطالعه آن شده است. گرابار تحت تاثیر جریان غالب در نیمه اول قرن بیستم در آمریکا به تکمیل مطالعات خود پرداخته و به ادامۀ شیوۀ تاریخی نگر در تاریخ نگاری معماری اسلامی پرداخته است. اما توجه هیلن برند به فضا و عملکرد آن در معماری اسلامی، ریشه در رویکرد جدید علمی فرهنگی در اروپا دارد که به نام تاریخ فرهنگی جدید شناخته می شود

historiography method of islamic architecture in the works of oleg grabar and robert hillenbrand

this article investigates and analyzes the method of studying islamic architecture in the context of historiographical developments of the 20th century as presented by oleg grabar and robert hillenbrand، aims to answer the question of which factors caused the difference in their approaches to of studying islamic architecture and، what the results of this divergence of opinion have been? this research، which was carried out using a historical-analytical method، examines the historiography of islamic architecture in the works of grabar and hillenbrand based on their most significant written contributions. the findings revealthat the different attitudes of grabar and hillenbrand towards islam and islamic culture influenced by the educational environment and the scientific-cultural trajectory of the west during the 20th century resulted in receiving two different views of the word islamic in architecture and consequently led to  the application of two different methodologies in their studies