تبیین نقش بساطت در معماری و رابطۀ آن با نفس و بسیط‌ الحقیقه از منظر حکمت‌ متعالیه و کاربرد آن در فرآیند طراحی

دانش و معرفت معماری همچون دیگر دانش‌های بشری، بر پایه های معین هستی‌شناختی و معرفت‌شناختی استوار است که به‌عنوان مبانی اصلی مباحث فلسفی عصر جدید محسوب می شوند. پیش‌فرض تحقیق پیشِ رو این است که بساطت در معماری می‌تواند هماهنگی بین عرصۀ محیط زندگی انسان (معماری)، عرصۀ درون و نفس انسان (عرصۀ انسان‌شناختی و خودشناسی) و عرصۀ هستی و واقعیت (عرصۀ هستی‌شناختی) را برقرار کند و این مهم، در بستر قاعدۀ بسیط‌الحقیقۀ ملاصدرا ساری و جاری است. هدف این پژوهش آن است که با تکیه برقاعدۀ مذکور، دیدگاهی وجودشناسانه و وحدت‌گرایانه در معرفت معماری پدیدار گردد و رابطۀ «حقیقت» با «اشیاء» در معماری معاصر دقیق تر و بهتر تبیین شود. روش تحقیق در این پژوهش، ترکیبی از متدولوژی استدلال منطقی و تحلیل محتوای کیفی مبتنی بر قواعد فلسفی و مطالعۀ اسناد کتابخانه‌ای، ‌است. در گام نخست، با بررسی پیشینه‌های مرتبط در حوزه های معماری و فلسفه و تبیین قاعدۀ «کل‌القُوی‌بودن نفس» و قاعدۀ «بسیط‌الحقیقه»، به تعریف دقیق بساطت در معماری پرداخته شده است. سپس با مروری‌بر مبانی حکمت‌متعالیه، تلاش شده است تا اندیشۀ صدرایی به طور جامع تری شناخته شود. در گام دیگر جهت مشخص‌نمودن کاربرد بساطت در معماری، به‌بررسی فرآیندطراحی‌معماری در قالب تقسیم‌بندیِ نسل‌ها و مفاهیم دوگانۀ موجود در خلال بحث‌های آن‌ها و استخراج مولفه‌های مربوطه و انتساب با مولفه‌های صدرایی پرداخته شده است. در نهایت، چنین نتیجه‌گیری می‌شود که طراحی معماری جلوه‌ای از بساطتِ معماری، بساطت معماری جلوه‌ای از بساطت نفسانی و بساطت نفسانی جلوه‌ای از بساطت الهی است؛ چنین بساطتی که زائیدۀ «کثرت در وحدت» و «وحدت در کثرت» در بستر قاعدۀ بسیط‌الحقیقۀ ملاصدرا است می‌تواند طریقتی جهت ارتباط کثرات معماری معاصر با وحدت حقیقی بنمایاند.

explaining the role of simplicity in architecture and its relationship with ego and basit al-haqiqah from the perspective of transcendental wisdom

architectural knowledge and knowledge in general، like all human knowledge، relies on certain ontological and epistemological foundations as the main philosophical topics of the new era. the premise of the research is that based on the basit al-haqiqah rule of mulla sadra simplicity in architecture can establish harmony between the sphere of human life environment (architecture)، the sphere of human inner self and ego (anthropological and self-knowledge sphere) and the sphere of existence and reality (ontological sphere). the aim of the research is to rely on the aforementioned rule، to open and better clarify the ontological and unitary view of the phenomenon of architectural knowledge and the relationship between truth and objects in contemporary architecture.