تحلیل ناهنجاری و شاخص های ناپایداری بارش های سنگین نواحی ساحلی جنوب و جنوب غرب ایران، مطالعه موردی روز 5 فروردین ماه 1398

هدف اصلی این تحقیق، تحلیل شرایط بارش فوق سنگین در روز اوج بارش 25 مارس 2019 (5 فروردین 1398) در مناطق ساحلی جنوب و جنوب غرب کشور است. برای این منظور، داده‌های بارش ماه مارس 2019 از سازمان هواشناسی جمع‌آوری شد و سپس با استفاده از داده‌های جو بالا از پایگاه جوی و اقیانوسی آمریکا، نقشه‌های ترکیبی فشار تراز دریا و جریان باد، ارتفاع ژئوپتانسیل و تاوایی، وزش رطوبت از تراز 1000 تا 500 هکتوپاسکال، نقشه‌های ناهنجاری فشار تراز دریا، ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 هکتوپاسکال و نم ویژه تراز 850 هکتوپاسکال، میانگین بارش 24 ساعته با استفاده از نرم‌افزار گرادس تحلیل شدند. همچنین با استفاده از داده‌های دانشگاه وایومینگ، وضعیت شاخص‌های ناپایداری در راستای قائم جو بررسی شد. نتایج نشان داد که بارش بیشینه در روز اوج در استان‌های کهگیلویه و خوزستان رخ داد و به سمت مرکز کشور کاسته شد. تحلیل نقشه‌های جوی نشان داد که با نفوذ کم‌فشار از سمت جنوب عربستان و دریای سرخ، جریان باد مرطوب جنوبی به درون کشور و منطقه موردمطالعه منتقل شده است. همچنین، گسترش ناوه عمیق دو دامنه از سمت کشور روسیه بر روی غرب آسیا موجب ترمودینامیکی کردن کم‌فشار تراز دریا از یک طرف و واگرایی رطوبت و گرمای منابع آبی جنوبی و غربی به درون کشور شده است. در نهایت، تحلیل نقشه‌های ناهنجاری ماه مارس 2019 و روز اوج بارش 25 مارس نشان داد که کاهش فشار در تراز دریا و ارتفاع ژئوپتانسیل در تروپوسفر از سمت قطب شمال به طرف کشور ایران و منطقه موردمطالعه گسترش‌یافته است. این شرایط همچنین با تاثیرات محلی مانند کوه‌های زاگرس، سامانه‌های بارش زا را تقویت کرده‌اند.

anomaly analysis and instability indicators of heavy rains in the coastal areas of south and southwest of iran: a case study on march 25, 2019

the main objective of this research is to analyze the conditions surrounding an unusually heavy rainfall event that occurred on march 25, 2019 (farvardin 5, 1398) in the coastal areas of the south and southwest of the country. to achieve this, precipitation data for march 2019 was collected from the national weather service. additionally, maps combining upper atmosphere data from the us atmospheric and oceanic base, including sea level pressure and wind current, geopotential height and tawai, humidity wind from the 1000 to 500 hpa level, sea level pressure anomaly maps, geopotential height of 500 hpa, and specific humidity of 850 hpa, were analyzed using grads software. furthermore, data from the university of wyoming was used to investigate the atmospheric instability indicators in the vertical direction. the findings revealed that the highest level of rainfall occurred in kohgiluyeh and khuzestan provinces on the peak day and decreased towards the center of the country. the analysis of atmospheric maps demonstrated that the intrusion of low pressure from the south of saudi arabia and the red sea resulted in the transfer of southerly moist wind flow to the interior of the country and the studied area. moreover, the expansion of two deep troughs from russia in west asia led to thermodynamic low pressure at sea level and divergence of moisture and heat from southern and western water resources into the country. finally, the analysis of anomaly maps for march 2019 and the day of peak rainfall on march 25 indicated a decrease in pressure at sea level and geopotential height in the troposphere, which spread from the north pole to iran and the studied area. these conditions further enhanced precipitation systems influenced by local factors such as the zagros mountains.